ارائه دسته‌بندی جامع از عوامل کلیدی مؤثر در استقرار مدیریت دانش سازمانی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد معارف اسلامی و مدیریت صنعتی دانشگاه امام صادق علیه السلام

2 استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت صنعتی دانشگاه امام صادق علیه السلام

doi
10.47176/smok.2018.1316
چکیده

در جهان امروز که تولید کالا‌ها و ارائه خدمات بشدت دانش‌مدار شده‌‌اند، دانش دارایی کلیدی برای کسب مزیت رقابتی به شمار می‌رود و مدیریت دانش سازمانی یکی از مهمترین عوامل موفقیت شرکتها در شرایط رقابتی و عصر اطلاعات است. باید اذعان کردکه تبیین نظری از جایگاه مدیریت دانش، الزاماً به معنی توفیق مدیریت دانش نخواهد بود. اگر چه مدیریت دانش در نگاه اول مجموعه‌ای از ابزارها یا فرایند مدیریتی روشن و مشخص است اما پیاده­سازی (استقرار) و استفاده اثربخش از آن مهم و پیچیده است که به کارگیری آن منجر به بهبود عملکرد و فرایندها می­شود. استفاده مؤثر از مدیریت دانش، مستلزم فهم و شناخت دقیق مباحث مربوط به فرایند مدیریت دانش و مهمترین مرحله این فرایند یعنی استقرار و پیاده‌سازی آن و شناخت مؤلفه‌های کلیدی به‌منظور استقرار مدیریت دانش است. غالباً در پژوهشهای مختلف صرفاً برخی از عوامل اصلی به‌منظور استقرار مدیریت دانش، معرفی شده است و در برخی دیگر به برخی از زیر مؤلفه‌ها نیز اشاره شده است اما هیچ پژوهشی به معرفی جامعی از کلیه عوامل مؤثر در استقرار مدیریت دانش و زیر مؤلفه‌های مربوطه نپرداخته است. لذا در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون به شناسه­گذاری عوامل اشاره شده (مضامین پایه) در پژوهشهای مختلف در این حوزه پرداخته و پس از آن مقوله‌های اصلی (مضامین فراگیر) و زیر مؤلفه‌های هر یک (مضامین سازماندهنده) استخراج و نگاشت نهایی مؤلفه­های مؤثر ترسیم گردیده است. تلاش محقق بر این بوده است که مؤلفه­های استخراجی از جامعیت کافی برخوردار باشد. یافته‌های این پژوهش حاکی است که به منظور استقرار مدیریت دانش باید هفت عامل فرهنگ سازمانی، مدیریت منابع انسانی، ساختار و مؤلفه‌های سازمانی، فناوری اطلاعات، مؤلفه‌ها و فرایندهای مدیریت دانش، راهبردها و چشم‌اندازها و مؤلفه‌های محیطی و زیر مؤلفه‌های شناسایی شده هر یک را مورد توجه قرار داد و به کار بست.