ارزیابی پاسخهای هیدرولوژیک حوضه آبریز به توسعه سامانههای آبیاری تحتفشار (مطالعه موردی: حوضه آبریز اهرچای)
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار گروه مهندسی آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
چکیده
این مطالعه اثرات هیدرولوژیکی تغییر سامانههای آبیاری در حوضه آبریز اهرچای را تحلیل میکند. به این منظور، یک رویکرد مفهومی بر اساس حسابداری آب به کمک مدل WEAP بکار برده شد. فرآیند هیدرولوژیک حوضه آبریز در قالب دو مدل به روش رطوبت خاک شبیهسازی شد. در گام بعد، مدلهای ساخته شده مورد واسنجی و اعتبارسنجی قرار گرفته و اجزای بیلان هیدرولوژیک حوضه برآورد شدند. نتایج نشان داد تبخیر - تعرق کل در آبیاری تحتفشار بیشتر از آبیاری سطحی بود (26٪). رواناب سطحی در دوره آبیاری تحت فشار بواسطه کاهش جریان بازگشتی آبیاری و بارش از دوره آبیاری سطحی کمتر بود (۵۲٪). این نتایج نشان داد رواناب سطحی میتواند توسط نوع آبیاری و بارندگی تحتتأثیر قرار بگیرد. در حالت کلی، بیلان آب حوضه کاهش زیادی پیدا کرد. نتایج تحقیق حاضر بیانگر پتانسیل منفی روش آبیاری تحتفشار روی هیدرولوژی حوضه آبریز است. همچنین نتایج نشان داد مدل WEAP امکان ارزیابی اثرات هیدرولوژیکی سامانههای مختلف آبیاری را بر روی منابع آب حوضه آبریز دارد. در راستای مدیریت منابع آب حوضههای آبریز، روش حسابداری بیلان، آب باید برای جلوگیری از ایجاد سوءتفاهمها در مورد اثرات هیدرولوژیکی آبیاری تحتفشار، مانند انتظارات غیرواقعی در صرفهجویی آب در حوضههای آبریز بکار برده شود.
