تعیین پارامترهای تاثیرگذار بر ضریب دبی سرریزهای اوجی قوس محور با استفاده از روش ماشین بردار پشتیبان(SVM) و مقایسه با روش شبکه فازی- عصبی تطبیقی(ANFIS)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکترای عمران (سازههای هیدرولیکی) دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی رودخانه و سواحل، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران، ایران
doi
چکیده
الگوی سهبعدی جریان در سرریزهای اوجی و نامحدود بودن تغییرات پارامترهای هندسی بهمانند تصحیح جزیی در شکل تاج یا تغییرات سازهای از یک سو و محدودیت اطلاعات قابل دسترس در مورد هیدرولیک سرریزهای اوجی قوس محور از سوی دیگر، بهعنوان چالشی بزرگ، باعث گردیده تا به کارگیری سیستمهای فرامدل و دادهگرا مورد توجه محققان قرار گیرد. در تحقیق کنونی پیشبینی ضریب دبی با استفاده از دادههای آزمایشگاهی و بکارگیری روشهای هوش مصنوعی (ماشین بردار پشتیبان SVM و سیستم استنتاج تطبیقی عصبی- فازی ANFIS) انجام شد. بدین منظور از دادههای مدل آزمایشگاهی از این سرریز با چندین زاویه همگرایی دیوارههای هادی (ساخته شده توسط نگارندگان) استفاده و به ازای مدلهای مختلف، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصله نشان داد که نسبت هد طراحی به عمق بحرانی ( ) بیشترین تاثیر را در تخمین ضریب دبی در مدل برتر و پارامترهای هد بالادست به هد طراحی ( ) و هد بالادست به ارتفاع سرریز ( )تاثیر تقریبا یکسان و کمتری را در این مدل دارا میباشند. همچنین نتایج عملکرد مناسب روشهای SVM و ANFIS را تایید مینماید بطوریکه در ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ آزﻣﻮن، در روش SVM مقادیر 966/0 ,R=93/0 DC=و 06/0=RMSE و ﺑﺮای روش ANFIS مقادیر945/0R=، 885/0DC= و088/0 =RMSE ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮔﺮدﻳﺪ.