تحلیل روند و نقطه شکست در سریهای فصلی شاخص خشکسالی SPI در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 دانش آموخته مهندسی منابع آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
چکیده
خشکسالی بهعنوان کمبود بارش نسبت به میانگین بلندمدت بارش در یک دوره زمانی، میتواند تحت تاثیر تغییر اقلیم قرار گیرد. بررسی تغییرات خشکسالی میتواند ابزاری مفید برای مدیریت منابع آب باشد. در این مطالعه برای بررسی روند خشکسالی در ایران از دادههای بارش ماهانه 119 ایستگاه هواشناسی طی دوره آماری 1390- 1366 استفاده شد و بر اساس آنها، شاخص شدت خشکسالی SPI در فصلهای مختلف سال محاسبه شد. برای تحلیل روند و نقطه شکست بهترتیب از آزمونهای من - کندال و پتی استفاده شد. نتایج آزمون پتی نشان داد که در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان بهترتیب 27،42، 35 و 16 ایستگاه دارای نقاط دارای شکست میباشند که به وضوح بیان میکند عدم در نظرگرفتن تحلیل نقطه شکست در آزمون روند میتواند منجر به اشتباهات غیرقابل اغماض در نتایج شود. تحلیل نتایج بررسی روند بیانگر آن است که در فصلهای بهار، تابستان، پاییز و زمستان بهترتیب در 10،4، 8 و 9 ایستگاه روند افزایشی و در 6 ،0،1 و 2 ایستگاه روند کاهشی وجود دارد. بهعلاوه بررسی توزیع مکانی نشان میدهد که عمده ایستگاههایی که شاخص SPIآنها در فصول مختلف سال دارای روند میباشند در بخشهای غربی کشور واقع شدهاند بهطوریکه در این قسمت در فصل بهار روند کاهشی و در فصل تابستان و زمستان روند افزایشی دیده میشود لیکن در فصل پاییز الگوی مکانی خاصی وجود ندارد.