برآورد تغییرات در تابع توزیع احتمال و تجمعی تجربی دبی اوج لحظه‌ای سالانه سیلاب

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

سری زمانی دبی اوج سالانه یک سری بسیار مهم در برنامه­ریزی‌ها و طراحی‌های هیدرولوژیکی است. عوامل مختلفی مانند تغییرات آب و هوایی، کاربری زمین و پوشش گیاهی و نیز سایر فعالیت‌های تحت تأاثیر انسان می‌تواند بر ویژگی‌های این سری تاثیرگذار باشد، بنابراین برآورد تغییرات در ویژگی‌های آن یک تحقیق کاربردی است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات در تابع توزیع احتمال تجربی (2EPDF) و تابع توزیع تجمعی تجربی (3ECDF) سری زمانی دبی اوج سالانه بر اساس یک رویکرد نوین است. برای این هدف از سه سری زمانی دبی اوج لحظه­ای سیلاب سالانه در ایستگاه­های هیدرومتری ارازکوسه، لزوره و تمر با طول دوره آماری 43 سال در استان گلستان استفاده شد. نتایج نشان ‌داد تغییرات برآورد شده در سری‌های مورد بررسی در کوانتایل­های بالایی روی داده است. همچنین مشخص است الگوی تغییرات نمودارهای EPDF و ECDF در طول دوره در سری‌های مورد بررسی متفاوت می‌باشد. نمودار ECDF انتهای دوره در ارازکوسه نسبت به ابتدای دوره تغییرات خاصی را نشان نمی‌دهد در حالی­که به ترتیب سری‌های تمر و لزوره تغییرات زیادی را درECDF  در سطوح بالای مقادیر دبی اوج سیلاب نشان می‌دهند. مقایسه EPDF های ابتدا و انتهای دوره نیز نشان می‌دهد دامنه این منحنی در سری ارازکوسه نسبتا ثابت اما در سری لزوره و تمر به طور محسوس افزایش یافته است. همچنین مقدار مد EPDF در هر سه سری در انتهای دوره نسبت به ابتدای دوره افزایش نشان می‌دهد. مقدار احتمال متناظر با دبی مد در سری ارازکوسه تغییرات محدود داشته در حالی­که در دو سری دیگر شاهد افزایش قابل توجه بوده است.