شبیه سازی مشخصههای سیل رودخانه آجی چای با استفاده از یک ساختار چند متغیره
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز
4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
در این مطالعه ابتدا سری زمانی دادههای سیل ایستگاه و نیار در رودخانه آجیچای با استفاده از روش مینیمم موضعی جداسازی شدند و بدین ترتیب 34 رویداد سیل شناسایی گردید و سپس مشخصههای اصلی رویدادهای سیل (دبی اوج، زمان اوج، حجم کل و زمان پایه) استخراج شدند و سپس ساختار وابستگی بین مشخصههای اصلی با استفاده از ساختار دی-واین تشخیص داده میشود و در نهایت مشخصههای مذکور با استفاده از مناسبترین ساختار دی-واین شبیهسازی میشوند. بهترین ساختارهای دی-واین بواسطه جایگشتهای مختلف ویژگیهای سیل ایجاد میشوند و سپس مفصلهای مختلف از بین خانوادههای مفصل ارشمیدسی و بیضوی بر جفت-مفصلها برازش مییابند. در مرحله بعد دقیقترین مفصلها با توجه به معیارهای اطلاعات آکائیکه و بیزی برای هر جفت-مفصل انتخاب میگردند و بدین ترتیب برای هر ساختار دی-واین مناسبترین ترکیب حاصل میگردد. پس از تشکیل ساختارهای مختلف دی-واین با استفاده از جایگشتهای مختلف متغیرها مشاهده شد که لزوما استفاده از جفت-متغیرهای با بیشترین همبستگی موجب ایجاد بهترین ساختار نمیشود و ساختار (V-P-B-TP) مطابق با معیارهای مختلف بهعنوان دقیقترین ساختار شناسایی شد. در نهایت بهترین ساختار دی-واین جهت شبیهسازی ویژگیهای سیل انتخاب گردید و به منظور بررسی کارایی ساختار برگزیده در شبیهسازی هر یک از ویژگیهای سیل، آمارههای مهم دبی اوج، زمان اوج، حجم کل و زمان پایه نظیر میانگین، چولگی، انحراف معیار، کمینه و بیشینه محاسبه گردیدند. در نهایت نتایج نشان دادند که میانگین و انحراف معیار همه ویژگیهای سیل به خوبی حفظ شدهاند. با این حال کمینه، بیشینه و چولگی دادههای شبیهسازی شده در برخی از ویژگیهای سیل به خوبی حفظ شدهاند و در بعضی نیز نسبتا خوب میباشند. در آخر میتوان نتیجه گیری نمود که جهت دستیابی به بهترین ساختار دی-واین بایستی همه جایگشتهای متغیرها اجرا شوند و همچنین ساختار دی-واین قادر به شبیهسازی دقیق مشخصههای سیل حتی در سریهای زمانی کوتاه مدت باشد.