فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف تحلیل ساختار فکری، بررسی روندهای کمی و پیش‌بینی مسیرهای آتی حوزه مدیریت دانش (KM) در علم اطلاعات و دانش‌شناسی (LIS) انجام شده است. با توجه به فقدان درک جامع از ساختار درونی، خوشه‌های موضوعی، الگوهای رشد و افول و جبهه‌های نوظهور پژوهشی در این قلمرو، این مطالعه می‌کوشد تا با استفاده از رویکرد علم‌سنجی و تحلیل سری‌های زمانی، این شکاف تحقیقاتی را پر کرده و نقشه علمی این حوزه را ترسیم نماید. سوالات اصلی بر شناسایی ساختار فعلی، پیش‌بینی رشد انتشارات و استنادات، تحلیل الگوهای همکاری علمی و شناسایی موضوعات نوظهور متمرکز است.روش: این مطالعه از روش کتاب‌سنجی و تحلیل علم‌سنجی بهره برده است. داده‌ها از پایگاه Web of Science (WoS) با جستجوی کلیدواژه «knowledge management» در دسته‌بندی موضوعی «Information Science & Library Science» بدون محدودیت زمانی و زبانی استخراج شدند که مجموعاً شامل ۴۹۴۰ مقاله بود. برای تحلیل ساختار فکری، شبکه‌های هم‌نویسندگی و هم‌استنادی و شناسایی خوشه‌های موضوعی از ابزارهای VOSviewer و CiteSpace استفاده شد. به‌منظور پیش‌بینی روندهای آتی تعداد انتشارات، استنادات و تعداد منابع مورد استفاده، از مدل‌های تحلیل سری زمانی ARIMA بر اساس داده‌های سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۲ و همچنین داده‌های بین‌المللی استفاده گردید.یافته‌ها: تحلیل‌ها نشان داد که حوزه مدیریت دانش در LIS به چهار خوشه اصلی تقسیم می‌شود: «فناوری مدیریت دانش» (با بیشترین تعداد مقاله و استناد)، «اشتراک دانش»، «نوآوری و مدیریت دانش» و «ایجاد دانش». پیش‌بینی‌های سری زمانی حاکی از روند افزایشی مداوم در تعداد انتشارات، هم در سطح داخلی و هم بین‌المللی، است. با این حال، یک تفاوت کلیدی مشاهده شد: در حالی که تعداد استنادات در سطح بین‌المللی رشد پایداری را نشان می‌دهد، در پژوهش‌های داخلی دچار نوسان و روند کاهشی پیش‌بینی‌شده است. موضوعات نوظهور در سطح جهانی به سمت «کلان‌داده‌ها»، «رسانه‌های اجتماعی»، «پایداری» و «نوآوری باز» در حال حرکت هستند، در حالی که تمرکز داخلی همچنان بر مفاهیم کلیدی مانند «فرهنگ سازمانی» و «کتابخانه‌های دانشگاهی» است.نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که مدیریت دانش در علم اطلاعات، حوزه‌ای پویا و در حال رشد است، اما الگوی توسعه و تمرکز موضوعی پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی متفاوت است. شکاف میان روند رشد انتشارات و تأثیرگذاری (استنادات) در تحقیقات داخلی، و همچنین تفاوت در موضوعات پژوهشی، نیازمند توجه ویژه است. برای افزایش کیفیت و تأثیرگذاری پژوهش‌های داخلی، پیشنهاد می‌شود تمرکز بیشتری بر فناوری‌های نوین (مانند هوش مصنوعی و کلان‌داده‌ها)، تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی، استفاده از روش‌های تحلیل داده‌محور و تدوین مدل‌های بومی برای پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌ها صورت گیرد.