فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای توسعه و کاربرد مدل‌های ریاضی برای پیش‌بینی انتقال آب و املاح در شرایط آبیاری، لازم است این­گونه مدل‌ها برای مناطق مختلف واسنجی و ارزیابی شوند.  به همین منظور، مدل SWAP به مدت دو سال زراعی (81-80 و82-81) در زمین تحت کشت گندم در شمال گرگان مورد ارزیابی قرار گرفت؛ این مدل، شرایط مزرعه­ای انتقال آب، املاح و حرارت را در خاک شبیه­سازی می­کند.  داده‌های مورد نیاز این پژوهش با استفاده از چهار سطح آب آبیاری شامل 50 (W1)، 75 (W2)، 100 (W3) و 125 (W4) درصد نیاز گیاه به همراه چهار سطح شوری شامل S1، S2، S3 و S4 جمع­آوری شد که در سال اول به ترتیب برابر 6/1، 9/7، 8/10 و 6/13 و در سال دوم معادل 1، 3/9، 2/12 و 7/14 دسی‌زیمنس بر متر در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی به صورت کرت‌های خردشده با سه تکرار اجرا شده بود.  به استناد تحلیل‌های آماری، با وجود متغیر‌های متعدد در شرایط مزرعه‌ای، مدل SWAP، مقدار رطوبت، شوری خاک، و عملکرد نسبی گندم را به خوبی شبیه‌سازی کرد.  در همة موارد ضریب همبستگی بالاتر از 80 درصد و میانگین مربعات خطا کمتر از انحراف معیار داده‌ها بود.  اما در سال اول و در مرحلة آخر رشد گندم به دلیل فرض زهکشی آزاد برای شرایط مرزی پایین و بالا آمدن سفرة آب زیرزمینی در این زمان، رطوبت خاک در عمق 80 تا 100 سانتی‌متری توسط مدل کمتر از مقادیر واقعی پیش‌بینی­شده بود.  اختلاف مقادیر شبیه‌سازی­شده و مقادیر اندازه‌گیری­شدة تبخیر و تعرق در سال دوم به دلیل فراوانی روزهای بارندگی و در نظر نگرفتن سهم نفوذ عمقی مطلوب نبود.