ارائه معادله عمومی جهت پیشروی آب در نوار
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد.
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دوره دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
4 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
جهت ارزیابی آبیاری نواری از دادههای پیشروی آب در نوار استفاده میگردد.با توجه به متغیر بودن نوع خاک و همچنین شرایط اولیه و مرزی در آبیاری نواری،سرعت پیشروی آب در نوارهای مختلف بسیار متفاوت میباشد. روش مقیاسسازی به عنوان ابزاری جهت کاهش دادههای اندازهگیری در مسایل آب و خاک مورد استفاده قرار میگیرد.هدف ازاین پژوهش ارایه رابطهای یکتا و مستقل از شرایط اولیه و مرزی خاک، جهت پیشروی آب در نوار با استفاده از مقیاس سازی است. برای این منظورآبیاری نواری با استفاده از مدل موج سینماتیک و کاربرد رابطه نفوذ فیلیپ دو جملهای برای مولفهی نفوذ، حل گردید. سپس با تعریف عوامل مقیاس که مفهوم فیزیکی داشتند اقدام به مقیاسسازی آبیاری نواری برای مسیر پیشروی گردید. از آنجا که منحنیهای پیشروی مقیاسشده به رابطهی مشخصی میل میکردند در نتیجهرابطههای توانی، نمایی و سهمی شکل جهت پیشرفت آب در نوار ارایه گردید. رابطههای به دست آمده با استفاده از مقیاسسازی با رابطه بیلان حجمی، برای 25 نوار مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت.جهت ارزیابی از چهار شاخص آماری ضریب تبیین (R2)، توزیع نسبت به خط 45 درجه (λ)، درصد متوسط خطای پیشبینی مدل (Er) و درصد متوسط خطای نسبی مدل (Ea) استفاده گردید. نتایج نشان داد مدل توانی با 893/0R2=، 003/1=λ، 9/0=Er و 76/13=Ea بهتر از دو مدل دیگر بدست آمده از مقیاسسازی منحنی پیشروی را پیشبینی میکند.در مقایسه با رابطه بیلان حجمی، رابطه توانی دارای دقت بیشتر بود.شکل ساده رابطه و عدم وابستگی به نوع خاک موجببرتری روش ارایه گردیده نسبت به پژوهشهای پیشین در این رابطه میباشد.