ارائۀ مدل تجربی تعیینکنندههای توانمندسازی زنان روستایی در بخش گیاهان دارویی (مورد مطالعه: استان چهارمحال و بختیاری)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی،دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/jgrd.2024.87397.1416چکیده
با توجه به ظرفیت بالای فعالیت در بخش کشاورزی، توانمندسازی زنان روستایی در بخش کشت و تولید گیاهان دارویی میتواند استراتژی مناسبی برای ارتقای جایگاه اجتماعی و اقتصادی زنان روستایی باشد. بااینوجود بررسیها نشان میدهد این موضوع کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. با توجه به اینکه استان چهارمحال و بختیاری از مناطق کلیدی کشور به لحاظ تولید گیاهان دارویی است، هدف اصلی این پژوهش کمّی و کاربردی که با ترکیبی از روشهای توصیفی ـ تحلیلی و معادلات ساختاری انجام گرفته است، ارائۀ مدل تجربی تعیینکنندههای توانمندسازی زنان روستایی در بخش گیاهان دارویی در این استان است. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی زنان روستایی استان چهارمحال و بختیاری است که در میان آنها 209 نفر بهعنوان نمونه آماری مورد پرسشگری قرار گرفتهاند. برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS وAmos استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد چهارگانۀ توانمندسازی زنان روستایی در بخش گیاهان دارویی (توانمندی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، زیستمحیطی و فردی و روانشناختی) در وضعیت نامناسبی قرار دارد و مهمترین عوامل تعیینکنندههای توانمندسازی زنان روستایی در بخش گیاهان دارویی عبارتاند از: تشکیل و توسعۀ تعاونیها، حمایت کارآمد بخش دولتی، برگزاری کلاسها، دورههای آموزشی، میزان مالکیت اراضی و درآمد. مدل نهایی نشان میدهد که این عوامل ۷۰ درصد واریانس متغیر وابسته را تبیین میکنند و پیشنهادهای عملی مانند تخصیص اعتبارات بانکی هدفمند، توسعۀ تعاونیهای چندمنظوره و برگزاری دورههای آموزشی مهارتمحور میتواند به ارتقای توانمندسازی کمک کند. این پژوهش با تمرکز بر ظرفیتهای اقلیمی استان، خلأ مطالعاتی را پر کرده و مبنایی برای سیاستگذاریهای آینده ارائه میدهد.