مقایسه اثر بخشی درمان شناختی رفتاری و درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی و خودکارامدی زنان مبتلا به اضطراب اجتماعی
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشیار گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.
3 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف این پژوهش مقایسه اثر بخشی درمان شناختی رفتاری و درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی و خودکارامدی زنان مبتلا به اضطراب اجتماعی شهر تهران بود. این پژوهش از نوع آزمایشی و طرح پیشآزمون ـ پسآزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل همراه با پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری حدود 1000 زن 35 ـ 25 ساله دارای اضطراب اجتماعی است که در سال 96 ـ 1395 به خانههای سلامت شهر تهران مراجعه کرده بودند. از طریق نمونهگیری خوشهای و با توجه به نمره برش پرسشنامهها، ملاکهای ورود و خروج و مصاحبه ساختاریافته بهمنظور تشخیص قطعی اضطراب اجتماعی، تعداد 45 زن انتخاب و بهطور تصادفی در سه گروه (درمان شناختی رفتاری، درمان پذیرش و تعهد و کنترل) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش عبارت است از مصاحبه ساختار یافته، سیاهه اضطراب اجتماعی کانور (2000)، پرسشنامه تنظیم هیجانی (2001) و پرسشنامه خودکارامدی شرر (1982). هر یک از گروههای آزمایش دوازده جلسه تحت درمان شناختی رفتاری و درمان پذیرش و تعهد قرار گرفتند. دادهها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد هر دو درمان در بهبود تنظیم هیجانی و خودکارامدی موثر بوده است (p<0/01)؛ ولی درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با درمان شناختی رفتاری در افزایش تنظیم هیجانی و خودکارامدی در پسآزمون و پیگیری برتری داشته است (p<0/01)؛ بنابراین درمان پذیرش و تعهد در بهبود مشکلات روانشناختی زنان و همچنین ارتقای سلامت روان آنان کمک بسزایی کرده است.