فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل­های شبیه­ساز گیاهی ابزارهای مناسبی برای پیش­بینی سریع و کم­هزینه­ی اثرات تغییرات مدیریتی و ساختاری بر سیستم­های کشاورزی می­باشند. در این تحقیق، قابلیت مدل CERES- Rice برای پیش­بینی تلفات نیتروژن در شالیزارهای مجهز به سه نوع سیستم زهکشی زیرزمینی با عمق 9/0 متر و فاصله 30 متر (D0.9L30)، عمق 65/0 متر و فاصله 30 متر (D0.65L30) و عمق 65/0 متر و فاصله 15 متر (D0.65L15) ارزیابی شد. در دوره­های زهکشی میان­فصل طی دو فصل کشت متوالی برنج (1391-1390)، میزان تلفات نیتروژن از سیستم­های مختلف زهکشی اندازه­گیری شد. همچنین، مراحل فنولوژیکی گیاه و میزان عملکرد برنج تعیین شد. عملکرد مدل در دوره واسنجی (1390) و صحت‌سنجی (1391) با استفاده از کارایی مدل، شاخص توافق و جذر میانگین مربعات خطای نرمال شده بررسی شد. مقدار این شاخص­ها در هر دو مرحله واسنجی و صحت­سنجی، در محدوده قابل قبولی قرار داشت که نشان­دهنده کارایی مناسب مدل برای شبیه­سازی شاخص­های رشد و عملکرد برنج در تیمارهای مورد مطالعه می­باشد. در طول دو فصل کشت، مجموع تلفات واقعی نیتروژن در سیستم­های D0.9L30، D0.65L30 و D0.65L15 به ترتیب 4/15، 24 و 8/20 کیلوگرم در هکتار و مقادیر شبیه‌سازی‌شده متناظر آن‌ها 7/5، 6 و 3/4 کیلوگرم در هکتار بود. میزان جذب واقعی و شبیه‌سازی‌شده نیتروژن توسط برنج در تیمارهای مختلف، به ترتیب در محدوده 4/181- 2/115 و 99- 7/71 کیلوگرم در هکتار قرار داشت. بر اساس نتایج، پیش­بینی دقیق مولفه‌های بیلان نیتروژن به­وسیله مدل CERES-Rice، مستلزم بهبود قابلیت مدل برای در نظر گرفتن عوامل اساسی موثر بر این مولفه‌ها در شرایط مورد مطالعه می­باشد.