فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل جامع مجلات، نویسندگان و کشورهای پرکار، همچنین مقالات پرکار و هسته و افزون‌بر این ترسیم ساختار مفهومی، فکری و اجتماعی مطالعات حوزة ریسک ورشکستگی انجام شده است، تا با بهره‌گیری از شاخص‌ها و نرم‌افزارهای علم‌سنجی روند رشد علمی، پیوندهای فکری و مسیرهای نوظهور پژوهش در این زمینه روشن شود. بررسی ریسک ورشکستگی با این رویکرد، می‌تواند تصویری جامع از وضعیت پژوهش‌های موجود ارائه دهد و شکاف‌های پژوهشی آتی را برای محققان آشکار سازد.روش: واژگان کلیدی مرتبط با ریسک ورشکستگی در تاریخ ۱۸ مهرماه ۱۴۰۴ (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵) در عنوان، چکیده و واژگان کلیدی پایگاه اطلاعاتی وب‌آوساینس جست‌وجو شدند. سپس با اعمال محدودیت‌هایی همچون، فقط مقالات منتشره به زبان انگلیسی و مقالات منتشر شده در دسته‌بندی‌های اقتصاد، مالی کسب و کار، مدیریت و کسب و کار پایگاه وب‌آوساینس در مجموع 434 سند باقی ماند که به صورت فایلPlain Text دریافت شدند. در ادامه، برای تحلیل این مجموعه اسناد دریافت شده از نرم‌افزارهای اکسل، وی.اُ.اس ویوِر و بستة بیبلیومتریکس در نرم‌افزار آر استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که در بازۀ ۴۴ ساله یعنی از سال 1982 تا 2025، ۴۳۴ مقاله در رابطه با ریسک ورشکستگی در ۲۴۱ مجله منتشر شده است و نرخ رشد سالانة تولیدات علمی این حوزه 9/72 درصد بوده است. مجله بانکداری و مالی با ۱۴ مقالة منتشر شده در رتبة نخست مجلات با بیشترین انتشار مطالعات مرتبط با ریسک ورشکستگی قرار دارد و پژوهشگر «کورول» با انجام پنج پژوهش مرتبط، جایگاه پرکارترین نویسندة مطالعات ریسک ورشکستگی شناسایی شد. کشور ایالات متحده آمریکا و کشور چین نقش رهبری در پژوهش این حوزه را داشته و این کشورها نه تنها از نظر میزان تولیدات علمی مرتبط با ریسک ورشکستگی در جایگاه بالایی قرار دارند، بلکه در میزان استناد دریافتی نیز در جایگاه‌هایی برتر قرار گرفته‌اند. مقالات «آلتمن و دیگران»، «دیچو»، «آگاروال و تافلر» و «ورویمرن و دروال» که به ترتیب در سال‌های 1994، 1998، 2008 و 2010 منتشر شده‌اند، بیشترین استناد را کسب کرده‌اند. تحلیل طیف‌سنجی سال انتشار منابع نیز نشان داد که آثار کلاسیک منتشرشده بین سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۹۰، نقش مهمی در بنیان‌گذاری ادبیات علمی ریسک ورشکستگی داشته‌اند. در تحلیل هم‌رخدادی واژگان، کلیدواژة «ریسک ورشکستگی» با ۸۲ بار تکرار، پرتکرارترین واژه و مرکز ثقل شبکه مفهومی شناخته شد و بیشترین هم‌رخدادی را با مفاهیمی چون ساختار سرمایه، عملکرد شرکت، سرمایه فکری، بازارهای نوظهور و مسئولیت اجتماعی شرکت داشت. همچنین واژة «ورشکستگی» ارتباط نزدیکی با حاکمیت شرکتی، درماندگی مالی، کووید-۱۹ و انحلال نشان داد. نقشة مصورسازی هم‌پوشانی نیز بیانگر افزایش توجه پژوهشگران به مفاهیم نوینی مانند چرخة عمر شرکت، مدیریت سود، مدیریت زنجیره تأمین و عملکرد زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی در سال‌های اخیر بود. تحلیل هم‌استنادی منابع چهار خوشه اصلی را آشکار کرد. در این نقشة هم‌استنادی مقالات آلتمن، بیور و اوهلسون از مهم‌ترین گره‌ها بودند. بررسی شبکة همکاری نویسندگان نیز نشان داد ژانگ و تائو بیشترین هم‌نویسندگی را داشته‌اند و شبکه همکاری کشورها نیز مشخص کرد که کشورهای آمریکا و چین بیشترین همکاری علمی را در مطالعات ریسک ورشکستگی داشته‌اند.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که مطالعات حوزه ریسک ورشکستگی طی بیش از چهار دهه از یک زمینه محدود و مالی صرف، به حوزه‌ای چندبعدی و میان‌رشته‌ای با پیوندهای گسترده مفهومی، فکری و اجتماعی تبدیل شده است. تحلیل روند تولیدات علمی بیانگر رشد پایدار و فزاینده مطالعات در این زمینه و گسترش شبکه همکاری میان کشورها و پژوهشگران، است. نتایج همچنین نشان داد که مفاهیم کلاسیک همچون مدل‌های آلتمن و اوهلسون همچنان هسته اصلی این حوزه را شکل می‌دهند، اما در سال‌های اخیر، توجه پژوهشگران به موضوعات نوینی نظیر مسئولیت اجتماعی شرکت، سرمایه فکری، چرخه عمر شرکت و شاخص‌های ESG در مطالعات ریسک ورشکستگی افزایش یافته است.