بررسی ویژگی های فیزیکی- مکانیکی سنگ های استفاده شده در ساخت بناهای باستانی استان لرستان با تاکید بر دوام پذیری (مطالعه موردی: پل کشکان)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 استادیار گروه تاریخ و باستانشناسی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/nfag.2023.28608.1592چکیده
هدف از این مطالعه بررسی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی سنگهای آهکی مورد استفاده در ساخت پل تاریخی کشکان (استان لرستان) و ارزیابی رفتار آنها در مقابل هوازدگی نمک میباشد. بر همین اساس، دو نوع از سنگآهکهای استفاده شده در ساخت پل کشکان شامل سنگآهک آسماری (ASR) و تلهزنگ (TLZ) انتخاب و در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج مطالعات سنگشناسی نشان داد که سنگآهک آسماری، یک نوع مادستون آهکی و نمونه سنگآهک تلهزنگ گرینستون میباشد. در مرحله اول خصوصیات سنگشناسی، فیزیکی و مکانیکی سنگهای مورد مطالعه تعیین شدند و در ادامه آزمایش تبلور نمک در محلول سولفات سدیم و منیزیم در 30 چرخه بر روی نمونههای انتخاب شده انجام شد. بهمنظور بررسی تأثیر هوازدگی نمک بر روی دوام و پایداری سنگهای انتخاب شده، در پایان هر 10 چرخه تغییرات ظاهری، سرعت موج و شاخص بار نقطهای نمونهها ارزیابی و تعیین شد. بر اساس نتایج، مشخص شد که سولفات سدیم تأثیر به مراتب بیشتری بر روی فرسودگی و تخریب سنگهای آهکی مورد مطالعه دارد. همچنین، نتایج نشان داد که سنگآهک آسماری در پایان 30 چرخه آزمایش تبلور نمک در محلول سولفات سدیم و منیزیم دچار فرسودگی و زوال بیشتری در مقایسه با سنگآهک تلهزنگ شده است. علاوه بر این، مطالعات SEM به منظور بررسی تغییرات ساختاری نمونهها ناشی از هوازدگی نمک نیز انجام شده است.