فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در این مقاله مروری، به بررسی تأثیرات فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی و الگوریتم‌های یادگیری ماشین بر رفتار اطلاع‌یابی کاربران در دنیای دیجیتال پرداخته می‌شود. با پیشرفت‌های فناوری، نحوه جستجو و استفاده از اطلاعات به‌طور چشمگیری تغییر کرده و ابزارهای جستجوی هوشمند به کاربران امکان دسترسی سریع‌تر و دقیق‌تر به منابع معتبر را فراهم کرده‌اند. این پژوهش به بررسی مطالعات منتشر شده بین سال‌های 2020 تا 2024 می‌پردازد و نقش فناوری‌های نوین در بهبود غربالگری اطلاعات، کاهش بار اطلاعاتی و افزایش دقت در فرآیند اطلاع‌یابی را تحلیل می‌کند. علاوه بر این، چالش‌هایی مانند امنیت اطلاعات، کاهش تفکر انتقادی و اضطراب اطلاعاتی که همچنان بر این حوزه تأثیرگذارند، مورد بررسی قرار می‌گیرند. در نهایت، راهکارهایی برای بهبود رفتار اطلاع‌یابی از طریق تقویت سواد اطلاعاتی و بهبود دسترسی به منابع الکترونیکی ارائه شده است.روش شناسی:این پژوهش به صورت مروری نظام‌مند بر روی مطالعات و مقالات منتشر شده در زمینه رفتار اطلاع‌یابی انجام شده است. برای انجام این مطالعه، مراحل زیر طی شده است:جستجوی مقالات علمی از پایگاه‌های داده‌های معتبر علمی نظیرگوگل اسکالر، پاپ‌مد، اسکوپوس و وب‌اف ‌ساینس انجام شده است. کلیدواژه‌هایی مانند «رفتار اطلاع‌یابی»، «سواد اطلاعاتی»، «جستجوی اطلاعات دیجیتال»، «هوش مصنوعی در اطلاع‌یابی»، و «چالش‌های اطلاعاتی » به انگلیسی استفاده شده‌اند. این کلیدواژه‌ها به نحوی انتخاب شده‌اند که تمامی جنبه‌های مرتبط با موضوع پژوهش پوشش داده شود. مقالات بررسی‌شده در این پژوهش بین سال‌های 2020 تا 2024 منتشر شده‌اند تا نتایج پژوهش‌های به‌روز و مرتبط با تحولات اخیر در حوزه اطلاع‌یابی و پیشرفت‌های فناوری مورد بررسی قرار گیرند.یافته ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین نقش مهمی در افزایش سرعت و دقت جستجوی اطلاعات ایفا کرده‌اند و به‌ویژه در حوزه‌های علمی، با استفاده از الگوریتم‌های هوشمند، توانسته‌اند کیفیت جستجو را بهبود بخشند. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین با ایجاد ابزارهای پیشرفته، کاربران را در مدیریت اطلاعات و کاهش اضطراب اطلاعاتی یاری کرده‌اند. با این حال، چالش‌های موجود، به‌ویژه در زمینه امنیت اطلاعات و تفکر انتقادی، همچنان باید مورد توجه قرار گیرند. پیشنهاد می‌شود که آموزش سواد اطلاعاتی به عنوان یکی از راهکارهای اصلی برای بهبود رفتار اطلاع‌یابی در دستور کار قرار گیرد. به‌علاوه، بهبود دسترسی به منابع الکترونیکی و استفاده از فناوری‌های هوشمند جستجو نیز می‌تواند به کاهش بار اطلاعاتی و بهبود کیفیت اطلاعات دسترسی‌یافته کمک کند.