اثر تراکم سه نوع پوشش گیاهی بر میزان رواناب و رسوب در حاشیه شهر مشهد
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
doi
چکیده
فرسایش خاک و عوامل موثر بر آن، موضوعی است که در حال حاضر باعث توجه جهانی شده است. یکی از متغیرهای مهم و تاثیرگذار بر روی فرسایش خاک پوشش گیاهی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بینرواناب و رسوب با پوشش گیاهی و درصد تراکم آن و همچنین تاثیر پوشش گیاهی بر روی پایداری خاکدانهها و نفوذپذیری خاک انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی بهصورت آزمایش فاکتوریل و شامل تیمارهای گل گاوزبان، شاهتره و خاکشیر در سه تکرار انجام شد. برای بررسی اثرات درصد نوع پوشش وآسمانههای گیاهی شامل خاک بدون پوشش گیاهی (صفر درصد تراکم یا شاهد)، 30-20% (تراکم کم)، 60-40% (تراکم متوسط) و بیش از70 درصد آسمانه گیاهی (تراکم زیاد) کرتهایی با ابعاد یکمتر مربع در نظر گرفته شد. در انتهای هر یک از کرتها حجم رواناب حاصل از باران طبیعی و مقدار رسوب در بهار 1394 اندازهگیری شد. پایداری خاکدانهها با روش الک تر و نفوذپذیری با استفاده از استوانه تک حلقه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین ارتفاع رواناب مربوط به پوشش گیاهی خاکشیر و گلگاوزبان بود. در رابطه با درصد پوشش گیاهی نیزبیشترین و کمترین ارتفاع رواناب در پوشش صفر و بیش از 70 درصد مشاهده شد.غلظت رسوب در پوشش گیاهی گلگاوزبان کمترین مقدار را نشان داد و با کاهش درصد آسمانه گیاهی مقدار آن افزایش یافت. در تیمارهای دارای پوشش گیاهی شاهتره بیشترین مقدار نفوذ وجود داشت، ولی کمترین مقدار رواناب مربوط به پوشش گیاهی گلگاوزبان بود و دلیل آن مورفولوژی متفاوت این گیاه بود. نتایج مقایسه میانگین در رابطه با پایداری خاکدانهها نشان داد که با افزایش درصد آسمانهی گیاهی پایداری خاکدانهها افزایش یافتو بیشترین پایداری خاکدانه مربوط به پوشش گیاهی گلگاوزبان بود.
