ارزیابی نقش خصوصیات ژئومورفولوژی و زمین‌شناسی مهندسی در کاهش خطر سونامی سواحل جنوب شرق ایران، محدوده حدفاصل خلیج‌های گواتر تا پزم

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران

3 گروه زمین شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 استاد گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

منطقه ساحلی مکران در سال‌های اخیر گسترش اقتصادی و اجتماعی قابل‌توجهی در قالب طرح‌های توسعه سواحل ایران یافته است. ولی شواهد زمین‌شناسی و لرزه‌ای حاکی از محتمل بودن خطر وقوع مجدد سونامی برای سواحل مکران در مجاورت دریای عمان می‌باشد که در صورت وقوع مجدد در منطقه، تلفات جانی و خسارات اقتصادی قابل‌توجهی را در منطقه رقم خواهد زد. بنابراین در این پژوهش در راستای حفاظت از سواحل، در ابتدا با شناسایی لندفرم‌ها و موقعیت آن‌ها، نقشه ژئومورفولوژی سواحل منطقه حدفاصل خلیج‌های گواتر تا پزم ترسیم‌شده و با مقایسه آن با نقشه‌های آب‌گرفتگی ناشی از سونامی، تأثیر لندفرم‌های منطقه بر جریان سونامی بررسی و لندفرم‌های ایمن و خطرناک شناسایی گردید. در ادامه با مطالعه خصوصیات مهندسی و مقاومتی سواحل سنگی منطقه، میزان پایداری سواحل سنگی و صخره‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که لندفرم‌های خور، تالاب، پهنه‌های گلی و دشت‌های ساحلی پرخطرترین عوارض در برابر سونامی می‌باشند. سواحل سنگی خلیج گواتر با مقاومت فشاری تک‌محوری میانگین MPa 97/1 و چگالی متوسطgr/cm3 68/1 ناپایدارترین عوارض سنگی در برابر جریان مستقیم موج سونامی و پرتگاه‌های سنگی بریس نیز با مقاومت فشاری تک‌محوری میانگین MPa 1 و چگالیgr/cm3 61/1، ناپایدارترین عوارض سنگی تحت تأثیر غیرمستقیم موج سونامی می‌باشند.