ارزیابی آزمایشگاهی عملکرد سه نوع پوشش مختلف مورد استفاده در زهکشهای زیرزمینی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشآموخته گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و عضو هیئت علمی.
doi
چکیده
بهدلیل زیاد بودن زمینهای زهدار و شور در تمام کشور و نیاز آشکار به زهکشی در سطح وسیع و همچنین استقبال عمده از سامانههای زهکشی زیرزمینی، تامین مصالح مورد نیاز بخصوص انتخاب پوشش مناسب زهکشی در اجرای آنها از جمله اولویت اساسی بهشمار میرود. یکی از معیارها برای انتخاب پوشش، آبدهی سیستم لوله و پوشش است که در این تحقیق بهمنظور شبیهسازی شرایط طبیعی اراضی زهکشی شده و آبگذری پوششها، از یک مدل فیزیکی به ابعاد 3/1*1*4 متر استفاده شد. این مدل بهعنوان بخشی از یک ترانشه زهکشی شبیهسازی شده امکان تنظیم سطح ایستابی را دارد. سه نوع پوشش معدنی (شن و ماسه)، آلی (پوسته برنج) و مصنوعی (الیاف پلیپروپیلن PP450) که در کشور استفاده میشوند تهیه و با نصب، پوشش موردنظر در اطراف لوله زهکش موجود در ترانشه شبیهسازی شده آزمایشات لازم صورت گرفت. در تمامی آزمایشات انجام گرفته، دبی پوشش معدنی نسبت به پوشش آلی و مصنوعی به مراتب در ترازهای مختلف سطح آب (سطوح ایستابی 60، 70 و 80 سانتیمتری از محور لوله زهکش) بیشتر بوده است. این میزان دبی در پوشش معدنی حدود 5-4 برابر پوشش مصنوعی و دبی پوشش آلی 4-3 برابر پوشش مصنوعی است که این امر بهدلیل میزان تخلخل بیشتر در این دو نوع پوشش نسبت به پوشش مصنوعی است. با اینکه پوسته برنج در مقایسه با شن و ماسه موجب کاهش دبی میشود اما میتوان از آن بهعنوان گزینه مناسبی برای پوشش زهکش زیرزمینی استفاده کرد.