فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: به دلیل فعالیت‌های بشر در چند قرن گذشته و همچنین تشدید آن‌ها در چند دهه گذشته عمده مناطق دنیا دچار تغییر اقلیم شده‌اند. کشور ایران نیز در چند قرن گذشته به دلایلی نظیر صنعتی سازی و رشد شهرنشینی دچار تغییرات اقلیم شده است. هدف اصلی این مطالعه بررسی علم سنجی مقالات چاپ شده در زمینه پدیده تغییر اقلیم و فناوری سنجش از دور است. در این راستا، مطالعات انجام شده در ایران و کشورهای جهان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.روش: به منظور انجام اهداف پژوهش، از مقالات چاپ شده در سال‌های اخیر در دو پایگاه Pubmed و web of science استفاده شد. بررسی کشورها، دانشگاه‌ها، کلیدواژگان پرتکرار در مطالعات ایران و جهان مورد توجه قرار گرفت. از پایگاه Pubmed، تمامی مقالات موجود مورد بررسی قرار گرفتند. از پایگاه web of science مقالات مرتبط با سال‌های 2022، 2023 و 2024 به صورت جداگانه بررسی شدند. همچنین، نتایج جستجوی مقالات چاپ شده توسط محققین ایرانی در پایگاه web of science مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل نتایج در نرم افزار علم سنجی VosViewer انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهند مطالعات در زمینه سنجش از دور و پایش تغییرات اقلیم در جهان رو به افزایش است. کشورهای چین و ایالات متحده آمریکا از جمله کشورهای پیشرو در زمینه سنجش از دور و تغییر اقلیم هستند. از جمله کلیدواژگان جدید در حیطه پژوهش می‌توان به یادگیری ماشین و یادگیری عمیق اشاره کرد. اگرچه مطالعات پژوهشی ایران در مقابل سایر کشورهای جهان در رتبه 10 تا 20 قرار دارد، اما تعداد کل مقالات و پژوهش‌های انجام شده در ایران به شدت پایین‌تر از کشورهایی نظیر هند، چین و ایالات متحده آمریکا است.نتیجه‌گیری: استفاده از روش‌های یادگیری ماشین برای تحلیل حجم زیادی از داده‌ها بنظر راهکار پیشنهادی محققین جهان است. نتایج نشان دهنده توجه محققین به زمینه تغییر اقلیم در کشور بوده است اما عمده مطالعات در ایران متمرکز به خشکسالی، بارش، تغییرات دما شده است که می‌توان از تصاویر ماهواره‌ای برای تهیه محصولات مرتبط با آلودگی هوا و آب نیز استفاده کرد. در واقع، بدلیل مشکلات مرتبط با خشکسالی و آب در ایران، عمده پژوهشگران در این زمینه‌ها پژوهش کرده‌اند. همچنین، پیشنهاد می‌شود به منظور انجام مطالعات عمیق و مناسب در این زمینه سیاست‌های مشوق و کلان در کشور ایران اتخاذ شوند.