شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مؤثر بر هوشمندسازی شبکه حملونقل درونشهری (نمونه موردی: شهر کرمانشاه)
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
4 استادیار گروه معماری، واحد اسلامآباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22067/jgrd.2025.93126.1550چکیده
بهمنظور مقابله با چالشهای فزایندۀ ناشی از رشد بیسابقۀ جمعیت و تراکم افسارگسیختۀ ترافیک در شهر کرمانشاه، ضرورت اتخاذ رویکردی هوشمندانه و نظاممند در مدیریت حملونقل درونشهری، بهعنوان یک اولویت راهبردی، بیش از پیش ملموس میگردد. این امر، مستلزم شناسایی دقیق، تحلیل جامع و اولویتبندی استراتژیک شاخصهای کلیدی مؤثر بر هوشمندسازی این حوزه است. در همین راستا در این پژوهش به شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مؤثر بر هوشمندسازی شبکۀ حملونقل درونشهری در شهر کرمانشاه پرداخته شده است. ابتدا با مطالعۀ ادبیات موضوع و بررسی تجارب سایر شهرهای مشابه، شاخصهای مختلفی که باعث هوشمندسازی حملونقل درونشهری هستند، شناسایی شدند. سپس با استفاده از تکنیک ترکیبی ای ان پی و دیمتل، اهمیت نسبی هر یک از این شاخصها از دیدگاه 50 نفر از خبرگان حوزۀ حملونقل، مدیریت شهری و برنامهریزی شهری تعیین گردید. نتایج حاکی از عملکرد رضایتبخش شاخصهای زیرساختی و فنی است و این زیرساختها زمینهای مناسب را برای پیادهسازی هوشمندسازی فراهم آوردهاند. شاخص زیستمحیطی بهعنوان یک حوزۀ بحرانی و نیازمند مداخلۀ فوری مطرح میشود. این تضاد آشکار، بیانگر آن است که رویکرد فعلی در توسعۀ حملونقل شهری، علیرغم پیشرفتهای فناورانه، از ابعاد پایداری محیطی غافل مانده است. بنابراین، برای تحقق کامل و مؤثر هوشمندسازی شبکۀ حملونقل کرمانشاه، اتخاذ یک راهبرد هدفمند و با اولویتبندی دقیق ضروری است. این راهبرد باید بر پیادهسازی سیستم حملونقل هوشمند (ITS) با تمرکز ویژه بر شاخصهای کلیدی زیستمحیطی متمرکز شود تا بهطور مستقیم به چالشهای زیستمحیطی پاسخ دهد. این رویکرد دوگانه – یعنی حفظ و تقویت زیرساختهای فنی موجود در کنار ارتقای شاخص محیطزیست – میتواند مسیر را برای تبدیل کرمانشاه به یک شهر پایدارتر، کارآمدتر و هوشمند هموار سازد. به عبارت دیگر، هوشمندسازی باید بهعنوان ابزاری برای توسعۀ سبزتر و پایدارتر و نه صرفاً یک هدف فنی، مورد استفاده قرار گیرد.
