واسنجی و ارزیابی سه روش تجربی برآورد تبخیرتعرق مرجع (مطالعه موردی: سه اقلیم از 6 اقلیم ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری مهندسی علوم آب، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
2 دانشیارگروه علوم و مهندسی آب، واحد شهرقدس ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دوره دکتری مهندسی علوم آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی علوم آب، واحد شهرقدس ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
doi
چکیده
آگاهی از نیاز آبی گیاه یکی از ملاحظات مهم در اصلاح بهرهوری آب در کشاورزی است. بنابراین، برآورد دقیق تبخیرتعرق مرجع از مهمترین عوامل ارتقاء مدیریت آب است. روش پنمن مانتیث فائو بهعنوان فرمول استاندارد برآورد تبخیرتعرق مرجع مورد استفاده قرار میگیرد. ولی این روش دارای محاسبات طولانی و پیچیده بوده و نیاز به اطلاعات زیادی دارد. با توجه به عدم برداشت برخی از اطلاعات مورد نیاز این روش در تمام مناطق، استخراج معادلات منطقهای مناسب برای محاسبه تبخیرتعرق با تکیه بر حداقل دادههای هواشناسی ضروری به نظر میرسد. بدین منظور، سه معادله تجربی بلانی کریدل اصلاحی، هارگریوز و تورنتوایت انتخاب و بر اساس معادله پنمن مانتیث فائو برای سه اقلیم مختلف و به دو روش رگرسیون خطی و بهینهسازی غیرخطی واسنجی شد. دادههای مربوط به یک دوره 10 ساله برای سه ایستگاه با اقلیمهای خیلیمرطوب، نیمهخشک و خشک ایران استخراج و به دو گروه 5 سال اول و 5 سال دوم تقسیم شد. با دادههای 5 سال اول معادلات واسنجیشده و ارزیابی معادلات با استفاده از اطلاعات 5 سال دوم و توسط شاخصهای آماری آزمون F و RRMSE انجام شد. با توجه به نتایج، برای اقلیم خیلی مرطوب، استفاده از معادلههای بلانی کریدل و هارگریوز و برای اقلیمهای نیمهخشک و خشک، استفاده از معادله واسنجی شده تورنت وایت با روش واسنجی رگرسیون خطی جهت برآورد تبخیرتعرق مرجع قابل توصیه است. در فرآیند واسنجی معادلات، روش رگرسیون خطی نسبت به روش بهینهسازی غیرخطی عملکرد بهتری داشت.