بررسی واکنش ارقام و لاین های برنج نسبت به عمق‌های مختلف آب آبیاری در منطقه لنجان اصفهان

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

doi
چکیده

به‌ منظور بررسی‌ تحمل‌ ارقام‌ و لاین‌های‌ برنج‌ به‌ تنش‌ خشکی‌ و تعیین‌ اثر‌ این‌ تنش‌ برعملکردو اجزای‌ عملکرداین‌ گیاه‌، آزمایشی‌ در سال­های‌ زراعی‌ 81-1380 و 82-1381در ایستگاه‌ تحقیقات‌ شهید فزوة‌ اصفهان‌ اجرا شد.  آزمایش‌ به‌ صورت‌ طرح‌ آماری‌ کرت­های‌ خرد شده‌ در قالب‌بلوک‌های کامل‌ تصادفی‌ در سه‌ تکرار اجرا گردید.  سه‌ تیمار میزان‌ آب‌ آبیاری‌ شامل‌ آبیاری‌ با عمق‌ 5/3 سانتی‌متر در تمام‌ دورة فصل‌ رشد(I1)، آبیاری‌ با عمق‌ 2/2 سانتی‌ متر در تمام‌ دورة فصل‌ رشد (I2)،وتیمار کنترل‌ عمق‌ آب‌ آبیاری‌ بین صفر تا 5/1 سانتی­متر (I3) در کرت­های‌ اصلی‌ و هشت‌ رقم‌ برنج‌ (گرده‌ محلی‌، زاینده‌رود، سازندگی‌، حسنی‌‌، 97-67، 113-67، 47-67 ، و 72-67) در کرت­های‌ فرعی‌ قرار گرفتند.  طی‌ دوره‌ و در پایان‌ فصل‌ رشد، صفات‌ عملکرد دانه و اجزای‌ عملکرد ‌ در تیمارهای‌ مختلف‌ اندازه‌گیری‌ شد.  نتایج‌ نشان‌ داد که‌ تأثیر مقادیر‌ مختلف‌آب‌ مصرفی‌ بر شاخص‌های‌ درصد پوکی‌، ارتفاع‌ بوته‌، طول‌ خوشه‌، طول‌ ریشه‌، وزن‌ خشک‌ ریشه‌،‌ و کارآیی مصرف آب (WUE) در سطح‌ یک‌ درصد (£0.01r) معنی‌دار شد.  این‌ اثر بر بقیه‌ شاخص‌ها معنی‌دارنگردید.  همچنین‌ ارقام‌ مورد بررسی‌ تفاوت‌ کاملاً معنی­داری ‌(£0.01r) از نظر تعداد روز تا 50 درصد رسیدگی‌، طول‌ ریشه‌، وزن‌ خشک‌ ریشه‌، ارتفاع‌ بوته‌، طول‌ خوشه‌، وزن‌ هزار دانه‌،درصد پوکی‌، عملکرد دانه‌، تعداد پنجه‌، عرض‌ و طول‌ دانه‌ شلتوک‌، تعداد دانه‌ در خوشه‌ وWUE داشتند.  ارقام‌ از نظر  شاخص‌ تعداد روز تا رسیدگی‌ کاملدارای‌ تفاوت‌ معنی‌­داری‌ در سطح‌ پنج‌ درصد (£0.01r) بودند.  میانگین‌WUE در تیمار I3 حداکثر و برابر 77/0 کیلوگرم‌ بر مترمکعب به دست‌ آمد.  همچنین‌ رقم‌ زاینده‌رود دارای‌ بالاترین‌ مقدار WUE بود.  بعد از این‌ رقم‌، ارقام‌ 113-67 و سازندگی‌ بیشترین‌ مقدار WUE را دارا بودند.  با توجه‌ به‌ اهمیت‌ بهینه­سازی‌ آب‌ مصرفی‌ به عنوان‌ دیدگاه‌اصلی‌ در روش­های‌ اعمال‌ تنش‌ خشکی‌ و بروز بحران‌ آب‌ در مناطق خشک و نیمه­خشک‌ کشور، تیمار I3 پیشنهاد گردید.