برآورد ریسک خشکسالی در سیستم‌های منابع آب (مطالعه موردی: زیر حوضه زرینه‌رود)

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه اراک، اراک، ایران

3 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

سیستم­های پایش و تعریف اقدامات تسکین از ارکان اصلی هر طرح مدیریت خشکسالی است و ارتباط مناسب بین این دو می‎تواند یک برنامه مدیریتی را در اجرای به موقع و موثر عملیات تسکین یاری کند. بنابراین در تحقیق حاضر سعی شده است چنین سیستمی با بکارگیری رویکرد احتمالاتی طراحی شود. در این رویکرد، آستانه‎های هشدار خشکسالی بر اساس حجم ذخیره مخزن و به صورت احتمالاتی تعریف می­شوند. به منظور برآورد آن­ها، یک مدل ساده شده از سیستم منابع آب زیر حوضه زرینه­رود آماده و شبیه­سازی­های کوتاه مدت با استفاده از سری زمانی 85-1355 در نرم افزار ویپ انجام شد. مقادیر آستانه با در نظر گرفتن احتمال وجود کمبود معینی از تقاضا تا یک افق زمانی مشخص، تعیین گردید. نتایج بدست آمده از نمودار­های حجم- کمبود- ریسک در منطقه مطالعاتی نشان داد سطوح هشدار را می­توان بین منحنی کمبود 15% و ریسک 25% با بیش­ترین حجم مخزن و منحنی کمبود 30% و ریسک 70% با کم­ترین حجم مخزن در نظر گرفت. همچنین نمودار­های حجم- ریسک-کمبود نشان می­دهند که به ازای حجم 108 میلیون متر مکعب در تمامی ماه­های سال با احتمال 70%، کمبودی بیش­تر یا مساوی با 654 میلیون متر مکعب تا یک سال آینده رخ خواهد داد.