مدل‌سازی الگوی خرید گردشگران مذهبی (نمونه موردی: گردشگران مذهبی شهر مشهد)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/jgrd.2022.70367.1032
چکیده

گردشگری خرید به‌عنوان یک پدیده اقتصادی-اجتماعی، نقش مهمی در توسعۀ اقتصادی مقاصد گردشگری ایفا می‌کند. این نوع گردشگری نه تنها به‌عنوان یک فعالیت اقتصادی، بلکه به‌عنوان بخشی از تجربۀ سفر نیز در نظر گرفته می‌شود. گردشگری خرید به‌عنوان ترکیبی از دو صنعت جهانی، یعنی گردشگری و خرده‌فروشی، شناخته می‌شود. این پدیده به خرید در مقاصد مختلف سفر اشاره دارد و به‌عنوان یک موتور اقتصادی برای ایجاد اشتغال، درآمد و منافع مستقیم و غیرمستقیم عمل می‌کند. هدف از انجام این پژوهش، مدل‌سازی الگوی خرید زائران و گردشگران مقیم هتل‌های 3 و5 ستارۀ شهرمشهد مقدس است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. درسطح توصیفی از شاخص‌های گرایش مرکزی-پراکندگی و درسطح استنباطی از معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعۀ آماری در این پژوهش جمعیت گردشگر مذهبی مشهد 31.188.664 نفر می‌باشد که از این میزان 9.792.252 نفر در هتل‌های 3 ستاره و 776.552 نفر در هتل‌های 5 ستاره اقامت داشتند. با استفاده از روش کوکران از بین آنها حجم نمونه 380 نفری به‌عنوان نمونه انتخاب گردید. داده‌های جمع آوری شده از طریق نرم‌افزارSPSS وAmos مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت و یافته‌ها حاکی از آن بود که عامل روان‌شناختی با میزان 43% از طریق شاخص‌های اجتماعی وفرهنگی پوشش داده می‌شود و 100% تحت تأثیر سه عامل پشت سرخود یعنی عوامل آمیختۀ بازاریابی (شامل قیمت، توزیع، محصول) تبلیغات و عوامل فرهنگی- اجتماعی فردی است. این نتایج نشان می‌دهد که توسعۀ گردشگری باید براساس فرآیند برنامه‌ریزی جامع و براساس توجه به نیازهای مصرفی و الگوهای خرید زائران و گردشگران صورت پذیرد تا بتواند بر بهبود کیفیت سفر، گردشگرپذیری شهر و در نهایت افزایش تعداد و کیفیت سفر زائر تأثیرگذار باشد.