فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی همکاری علمی در مقالات منتشر شده پژوهشگران ایرانی در سطوح مختلف همکاری بین‌المللی، ملی، درون‌موسسه‌ای و تک‌نویسندگی در پایگاه اسکوپوس بود. روش: این پژوهش کمّی و از نوع توصیفی است و در آن از رویکرد علم‌سنجی استفاده شده است. داده‌های پژوهش شامل تمامی تولیدات علمی پژوهشگران ایران مستخرج از پایگاه سای ول، در بازه ده ساله (2014-2023) است. به منظور بررسی روندهای رشد از رگرسیون نمایی و به منظور تاثیر همکاری علمی بر استناد از رگرسیون خطی ساده استفاده و این تحلیل‌ها با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس. و اکسل انجام شده است. یافته‌ها: بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که طی سال‌های 2014-2023، 635821 مدرک در مجلات نمایه شده در پایگاه اسکوپوس که حداقل یکی از نویسندگان آن وابستگی سازمانی کشور ایران را داشته‌اند، منتشر شده است. این مدارک در مجموع 9533322 استناد را دریافت کرده‌اند. به لحاظ سطوح همکاری علمی، بررسی این تولیدات علمی نشان داد که 27.4 درصد از این مدارک با همکاری پژوهشگران بین‌المللی، 32.5 درصد با همکاری پژوهشگران ملی و 35.6 درصد با پژوهشگران موسسه خود و 4.6 درصد نیز به شکل انفرادی بوده است. این آمار برای کل تولیدات دنیا به ترتیب 20.1، 33.7، 30.6 و 15.6 درصد است. به لحاظ استناد مقالات بین‌المللی محققان ایران 22.5 استناد به‌ازای هر مقاله دریافت کرده‌اند که در کل مقالات جهان این عدد 22 است. همچنین به لحاظ استناد به مقالات با همکاری ملی، در تولیدات علمی ایران 12.7 است که در کل تولیدات علمی جهان، 13.9 استناد به‌ازای هر مقاله می‌باشد. استناد به‌ازای مقاله در صورتی که آن مقاله با همکاری پژوهشگران یک موسسه بوده، در تولیدات علمی ایران 12.1 بوده است که در سطح جهانی 11.1 استناد به ازای هر مقاله بدست آمد. کمترین میزان استناد به‌ازای مقاله مربوط به مقالات تک‌نویسنده است که 8..8 استناد به‌ازای هر مقاله در تولیدات علمی ایران و 4.5 استناد به‌ازای مقالات تک‌نویسنده در کل تولیدات جهانی به دست آمده است. به لحاظ تاثیر استنادی وزن‌دهی شده حوزه‌ای، برای تولیدات علمی ایران در سطح همکاری بین‌المللی، ملی، موسسه‌ای و تک‌نویسندگی به ترتیب 1.66، 0.84، 0.79 و 0.69 است. همین شاخص برای کل تولیدات جهان به ترتیب، 1.52، 1.01، 0.85 و 0.59 می‌باشد. بیشترین همکاری علمی با محققان کشور آمریکا بوده است. کانادا و بریتانیا در رتبه‌های بعدی قرار دارند. بررسی نرخ رشد درصدی از تولیدات علمی پژوهشگران ایران که با همکاری پژوهشگران بین‌المللی منتشر شده است، با استفاده از رگرسیون نمایی، رشد 7.56 درصد را نشان می‌دهد. همچنین به لحاظ همکاری علمی ملی، درون‌موسسه‌ای و تک‌نویسندگی، نرخ رشد منفی 1.5 درصد، منفی 3.4 درصد و منفی 5.7 درصد به دست آمد. روند استناد بر مقاله روند کاهشی داشته و نرخ رشد منفی بوده که به ترتیب در سطوح همکاری بین‌الملل، ملی، درون‌موسسه‌ای و تک‌نویسندگی برابر با منفی 1.72، 1.97، 1.97 و 1.88 درصد بوده است. بررسی شاخص تاثیر استنادی وزن‌دهی شده حوزه‌ای در تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس نشان می‌دهد که این شاخص به ترتیب دارای نرخ رشد 1.44، 0.07، 0.035 و منفی 0.08 درصد به ترتیب برای مقالات در سطوح همکاری بین‌المللی، ملی، درون‌موسسه‌ای و تک‌نویسندگی است. بررسی مدل رگرسیونی، ارتباط و تاثیر همکاری بین‌المللی بر دریافت استناد بر مقاله را نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: نسبت به سطوح همکاری علمی در مقالات منتشر شده در دنیا، مقالات منتشر شده توسط پژوهشگران ایرانی از وضعیت مناسب و همسانی برخوردار است. همکاری علمی در سطوح مختلف به خصوص بین‌المللی باعث دریافت استناد بیشتر می‌گردد.