بررسی و تحلیل اثرات آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توسعۀ اشتغال زنان روستایی (موردمطالعه؛ دهستان‌های شهرستان بهمئی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22067/jgrd.2025.91582.1520
چکیده

آموزش فنی و حرفه‌ای نه‌تنها عهده‌دار تربیت نیروی کار موردنیاز بخش‌های مختلف اقتصاد می‌باشند؛ بلکه از طریق بسترسازی خوداشتغالی به حل مشکل بیکاری نیز کمک می‌کند تا همسویی بیشتری با نیازهای بازار کار داشته باشد و از این طریق، امکان بیشتری برای جذب آن‌ها در فعالیت‌های اقتصادی - اجتماعی فراهم شود. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل عوامل مؤثر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توسعۀ اشتغال زنان روستایی در دهستان‌های شهرستان بهمئی تدوین ‌شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی – نظری و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. داده‌های آماری پژوهش نیز از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (پرسش‌نامه، مصاحبه با مسئولین مربوطه) استخراج گردیده است. جامعۀ آماری این پژوهش را زنان بین 18 تا 65 سال شرکت‌کننده در دوره‌های آموزشی تشکیل می‌دهند. به‌منظور انتخاب حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده‌ شده که بر طبق آن حجم نمونه 384 نفر به دست آمد. انتخاب نمونه در این پژوهش به‌صورت تصادفی اجرا شده است و روش تحلیل آن کمّی بوده که از آزمون تی و مدل‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه آراس استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که عوامل تأثیرگذار آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر اشتغال زنان روستایی مورد بررسی در چهار بعد اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و محیطی در اشتغال زنان و مهارت‌آموزی آنان با هم متفاوت است و دهستان‌های پنج‌گانه شهرستان بهمئی به الوان با امتیاز 0.3289؛ کفشکنان با امتیاز 0.1745؛ بهمئی گرمسیری شمالی با امتیاز 0.1153؛ بهمئی گرمسیری جنوبی با امتیاز 0.1116؛ و رود تلخ با امتیاز 0.0675 به ترتیب اولویت از نظر گویه‌های هفتاد و شش‌گانه بوده‌اند؛ بنابراین، دهستان به الوان با جمع بیشتر از سایر دهستان‌ها در رتبۀ اول قرار می‌گیرد، درحالی‌که دهستان رود تلخ با جمع کمتر از سایر دهستان‌ها در رتبۀ آخر قرار می‌گیرد. به‌همین‌منظور پیشنهاد می‌گردد که با توجه به عوامل متفاوت اثرگذار در هر یک از دهستان‌ها، برنامه‌ریزی‌های مبتنی بر شرایط محیطی و اهمیت عوامل اثرگذار هر منطقه صورت پذیرد.