مقایسه اثربخشی دو درمان شناختی رفتاری کلاسیک (CBT) و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلابه دیابت نوع 2 شهر شیراز

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده زند، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران

3 گروه روانشناسی ، واحد نائین، دانشگاه آزاد اسلامی، نایین ایران

4 گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی،یاسوج، ایران

5 گروه روانشناسی، واحد ارسنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ،ارسنجان، ایران

6 گروه روانشناسی بالینی ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، بوشهر ، ایران

7 گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علمی کاربردی هلال احمر ، شیراز ، ایران

doi
10.22038/mjms.2022.65808.3870
چکیده

زمینه: تحقیقات زیادی درباره اثر بخشی درمان شناختی رفتاری و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتار خود مراقبتی صورت گرفته است. اما درباره مقایسه اثربخشی دو درمان شناختی رفتاری کلاسیک (CBT) و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلابه دیابت نوع 2 تحقیقات زیادی صورت نگرفته است. هدف: مقایسه اثربخشی دو درمان شناختی رفتاری کلاسیک و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتار خود مراقبتی بیماران مبتلابه دیابت نوع دو شهر شیراز بود. ابزار پژوهش حاضر پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی تابرت، هامپسون و گلاسکو (2000)، بود. جلسات درمانی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن اگاهی(موس و همکاران، 2015) و درمان شناختی رفتاری(مولودی و فتاحی، 1390؛ به نقل از صمدزاده و همکاران، 1397)، 8 جلسه و به صورت گروهی و هر هفته یک جلسه 2 ساعته بود. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از تحلیل کواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافتهها: تفاوت میانگین نمره رفتارهای خودمراقبتی آزمودنی‌ها در گروه کنترل با میانگین نمره گروه CBT معنی‌دار است (001/0>P)؛ می‌توان گفت CBT تأثیر معنی‌داری بر رفتارهای خودمراقبتی نمونه مورد پژوهش داشته است؛ همچنین بین دو گروه CBT و MBSR نیز تفاوت معنی‌داری مشاهده می‌شود (05/0>P)؛ به‌عبارت‌دیگر می‌توان گفت CBT به صورت معناداری بیشتر از MBSR توانسته است بر رفتارهای خودمراقبتی آزمودنی‌ها تأثیر داشته باشد. نتیجه گیری: این پژوهش ضرورت بکارگیری درمان های روان شناختی را در کنار درمان های متداول دارویی برای بیماران را نشان می دهد