بررسی خصوصیات پرش هیدرولیکی در حوضچه آرامش واگرا با بستر زبر مکعب مستطیلی
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران
2 کارشناسی ارشد سازه های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
پرش هیدرولیکی یکی از مهمترین پدیدهها در جریان متغیر سریع است که مورد توجه مهندسین هیدرولیک میباشد که برای استهلاک انرژی جریان در انتهای ساز هایی نظیر سدها، تن آبها، آبشارها ودریچهها، به منظور حفاظت پایین دست حوضچه آرامش مورد استفاده قرار میگیرد. در این تحقیق زبری بستر و واگرایی حوضچه به طور همزمان بررسی شدند و زبریها در حوضچههایی با دیوارههای واگرا با زوایای 0، 2، 4، 6 و 8 درجه و هر کدام از این حالتها با 6 عدد فرود (دبی) مختلف آزمایش شده است. در مجموع 190 آزمایش در محدوده اعداد فرود 5 تا 8 انجام شد. مقدار کاهش نسبی عمق مزدوج پرش به طور متوسط برای زوایای انتخابی به ترتیب برابر 10، 2/17، 22، 25 و 5/25 درصد بدست آمد. میانگین کاهش طول نسبی پرش برای زوایای مورد نظر با بستر زبر به ترتیب برابر 5/45، 55، 1/56، 64 و 2/66 درصد بدست آمده است. میانگین کاهش طول پرش هیدرولیکی برای زبریهای مکعب مستطیلی 3/60 درصد بدست آمد. البته واگرایی حوضچه به تنهایی و بدون اعمال زبری نیز تاثیر بسیار زیادی بر کاهش طول نسبی پرش هیدرولیکی بین 37 تا 47 درصد دارد واین کاهش با افزایش زاویه واگرایی حوضچه نسبت مستقیم دارد. نتایج نشان میدهد که هر دو عامل واگرایی دیواره حوضچه آرامش و زبری بستر باعث کاهش طول و عمق مزدوج پرش هیدرولیکی میشوند. این مساله موجب میشود که ساخت حوضچه اقتصادیتر شود و کنترل پرش بهتر صورت گیرد