تاثیر خشکسالیهای اخیر بر منابع آبهای زیرزمینی دشت یزد-اردکان
نویسندگان
1 استاد اقلیم شناسی دانشکاه یزد دانشکده علوم انسانی، یزد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی کاربردی، یزد، ایران
3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی دانشگاه یزد
doi
چکیده
خشکسالی از پدیدههای جوی است که میتواند در هر ناحیهای رخ دهد و منجر به خسارتهای عمده اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی شود. این پدیده بخشهای مختلف محیطی از جمله منابع آبهای زیرزمینی را در طول دورهی حاکمیت خود تحت تاثیر قرار میدهد. اثر خشکسالی بر روی منابع آبهای زیرزمینی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش با استفاده از شاخص استاندارد بارش4 و شاخص سطح آب استاندارد زیرزمینی5 تاثیر خشکسالی بر منابع آب زیرزمینی دشت یزد-اردکان طی سالهای آبی82-1381 تا 91-1390 برای کلیهی چاههای موجود و آمار بیست ساله برای 8 چاه منتخب حوضه ی مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی توزیع مکانی شدت خشکسالی بر افت سطح سفره آب زیرزمینی منطقه نقشههای مربوطه با استفاده از نرم افزار GIS ترسیم شد. روند خشکسالی نیز در سطح ایستگاههای مورد مطالعه با روش من-کندال تعیین گردید. نتایج تحقیق نشان داد که درسالهای آبی 79-1378 و 87-1386 خشکسالی در اکثر ایستگاههای مورد مطالعه واقع شده است. همچنین در بررسی تاثیر خشکسالی هیدرولوژیکی بر سطح ایستابی چاهها از شاخص SWI استفاده شده است که نتایج به دست آمده نشان میدهد خشکسالیهای اخیر، باعث افت سطح ایستابی و سطح آبهای زیرزمینی کلیه چاههای مورد مطالعه در دشت یزد-اردکان شده است. در نهایت با تعیین ضریب همبستگی بین عمق سطح ایستابی چاهها و بارندگی در مقیاس زمانی سالیانه، بالاترین ضریب همبستگی مربوط به چاه شحنه و چرخاب بود.