تحلیل فراوانی جریانهای کمینه حوضه آبریز دز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری منابع آب دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران
3 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
4 استاد گروه آمار دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران
doi
چکیده
خشکسالی یکی از بلایای طبیعی است کـه جوامع بشری، گیاهی و اکولوژی محیط را بـه شـدت تحـت تاثیر قرار میدهد. این پدیـده دارای مکانیسـم پیچیدهای بوده که ماهیـت آن کمتر شـناخته شـده است. بـرآورد دقیـق جریان کمینه به عنوان معیـاری جهـت اهـداف مختلـف در مدیریت منابع آب از جمله خشکسالی از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به ماهیت پیچده کمآبیها و مطالعات محدود صورت گرفته، همچنان تحلیل فراوانی جریانهای کمینه یکی از روشهای مورد توجه محققان است. بنابراین، در مطالعه حاضر آنالیز فراوانی جریان کمینه حوضه آبریز دز با تداومهای مختلف (7، 10، 15، 30، 60 و 95 روزه) در دوره آماری 1391-1335 با استفاده از توزیعهای نرمال (NOR)، لوگ نرمال (LN)، پیرسون تیپ سه (P3)، نمایی (EXP)، گاما (GAM)، توزیع مقادیر حدی تعمیم یافته (GEV)، ناکاگامی (NAK)، رایلی (RAY)، لجستیک (LOG)، لجستک تعمیم یافته (GLOG)، پارتوی تعمیم یافته (GPA) و ویبول (WEI) انجام شد. قبل از برازش توزیعهای آماری، ایستایی و همگنی سریهای جریان کمینه حوضه آبریز دز به ترتیب با استفاده از آزمونهای من- کندال اصلاح شده و آزمون ریشه واحد دیکی- فولر (ADF) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این آزمونها همگنی و ایستایی دادهها را تایید نمود. در مرحله بعد، توزیعهای آماری مختلف بر روی سریهای جریان کمینه برازش داده شد و به منظور تعیین توزیع مناسب از آمارههای جذر میانگین مربعات نرمال شده (NRMSE) و معیار نش-ساتکلیف (NS) استفاده گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که توزیعهای آماری LOG و GEV بیشترین تطابق را با دادههای جریان کمینه حوضه آبریز دز داشته است. همچنین توزیع نرمال نیز از عملکرد بسیار خوبی در برآورد جریان کمینه برخوردار بوده و به دلیل سهولت در کاربرد میتواند با خطای قابل قبول برای برآورد جریان کمینه حوضه آبریز دز انتخاب گردد.