بازشناسی محرک های موثر بر رقابت پذیری سفر وگردشگری برای دوران پساکرونا (مطالعه موردی: ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22054/tms.2020.55632.2409
چکیده

گسترش بیماری کرونا ( یا کووید ۱۹) صنعت گردشگری را بیش از هر صنعت دیگری متأثر کرده است؛  بسته شدن مرزهای خارجی، محدودیت‌های سفر داخلی، لغو پروازها، و تعطیلی اماکن اقامتی و توریستی جملگی به آسیب­های فراوانی در صنعت گردشگری منجر شده­اند. تداوم این روند، تاکنون، میزان رقابت­پذیری اکثر کشورهای جهان برای کسب منابع و مزایای بیشتر از سفر و گردشگری را به کمترین سطح خود رسانده است. در این راستا، سعی مقالة حاضر بر آن است تا با استفاده از روش تحلیل ساختاری، محرک­های مؤثر بر وضعیت آیندة رقابت­پذیری گردشگری کشور ایران را برای دوران پساکرونا بازشناسی و خوشه­بندی کند. داده­های نظری به روش اسنادی و داده­های تجربی به روش میدانی(مصاحبه، پنل خبرگان و پرسشنامه اثرات متقاطع) تهیه شده­است. جامعة آماری این پژوهش 20 نفر از خبرگان و متخصصین دانشگاهی، با تکنیک دلفی و با روش نمونه­گیری قضاوتی یا هدفمند، بود. 41  محرک در 4 بعد توانمندسازی محیطی، آمادگی شرایط و چارچوب قانونی گردشگری، آمادگی زیرساختی، و توانمندسازی منابع طبیعی و فرهنگی با روش تحلیل اثرات متقابل ساختاری در نرم‌افزار MICMAC پردازش شدند. یافته­های این پژوهش نشانگر این بود که نظام خوشه­بندی محرک­ها حاکی از تمرکز آن­ها در خوشة پیش­برنده ­های دوگانه است. همچنین از بین 41 محرک رقابت­پذیری گردشگری برای دوران پساکرونا، محرک­های تقویت تورهای مسافرتی برای جذب گردشگر(آمادگی زیرساختی)، انتخاب ایران به دلیل تجربة قبلی (آمادگی شرایط و چارچوب قانونی گردشگری) و آمادگی جهش سفر و میزبانی شایسته از گردشگران (آمادگی زیرساختی) به ترتیب با میزان تأثیرگذاری مستقیم 385، 364 و 361 در جایگاه اول تا سوم قرار گرفتند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می­توان نتیجه­گیری کرد که جنس 10 محرک شناسایی‌شدة اولیه با تأثیرگذاری مستقیم بالا از نوع آمادگی زیرساختی است.