تحلیل اثرات تقویم کشت بر نیاز آبی گندم در استان سیستان و بلوچستان در شرایط تغییر اقلیم
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشآموختهی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
چکیده
افزایش گرمایش جهانی یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی در جهان امروز است که با تاثیر بر فیزیولوژی گیاه، توازن آب خاک و تامین نیاز آبی از آبِ سبز و آبی میتواند عملکرد گیاه را متأثر سازد. تحت چنین شرایطی، دستیابی به امنیت آب و غذا نیازمند استفادهی بهینه از منابع آب موجود و حفظ عملکرد گیاه در دورههای آتی میباشد. از آنجایی که گندم و فرآوردههای آن مهمترین سهم را در رژیم غذایی مردم جهان دارد، در این پژوهش تاثیر تغییر اقلیم بر تقویم کشت گندم و نیاز آبی آن در استان سیستان و بلوچستان مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تاثیر مدیریت در تاریخ کاشت بر کاهش اثرات منفی این پدیدهی جهانی بررسی شد. پس از واسنجی و صحتسنجی مدل LARS-WG، مولفههای اقلیمی شش ایستگاه هواشناسی زابل، زاهدان، ایرانشهر، سراوان، خاش و چابهار تحت سه سناریوی A1B، A2 و B1 در مدل HADCM3 تا سال 2100 ریزمقیاس شدند. با تعیین بازههای مناسب برای کاشت وطول دورههای رشد اولیه، سریع، میانی و انتهایی با استفاده دماهای کاردینال و ضریب درجه-روز رشد، نیاز آبی گیاه بدست آمد. تغییر اقلیم به دلیل افزایش معنیدار دما، طول دورهی رشد در مراحل مختلف را بین یک تا 20 روز کاهش میدهد که این مساله باعث کاهش نیاز آبی گندم بین 03/0-7/42 درصد خواهد شد. اگرچه به تعویق انداختن زمان کاشت در شرایطِ تغییراقلیم، طول فصل کشت را بین 12 تا 25 روز کاهش میدهد، اما نیاز آبی را بین 27/1 تا 778 مترمکعب در هکتار افزایش خواهد داد. براساس نتایج، مدیریت تقویم کشت گندم راهکاری موثر برای دستیابی به کشاورزی پایدار در اقلیم آینده استان سیستان و بلوچستان میباشد.