اثر کم آبیاری و شوری بر میوه انار رقم شیشه کپ (مطالعه موردی شهرستان فردوس، خراسان جنوبی)

نویسندگان

1 دانش آموخته دوره دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، گروه مهندسی آب، تهران، ایران

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

5 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
چکیده

تنش­های شوری و خشکی هر دو سبب محدودیت دسترسی گیاه به آب شده و به سرعت باعث کاهش روند رشد گیاه همراه با تغییرات متابولیکی می‌شوند. انار از جمله گیاهانی است که معمولا در مناطق خشک و نیمه خشک کاشته می‌شود اما از نیاز آبی و تاثیر کیفیت آب بر کیفیت آن اطلاع دقیقی در دست نیست. انار بومی ایران است و بیش­ترین سطح زیر کشت آن در ایران می‌باشد. به منظور بررسی تاثیر توام تنش­های شوری و خشکی بر کیفیت و کمیت محصول انار رقم شیشه کپ طرح آزمایشی فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی در سال­های زراعی 90-89 و 91-90 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فردوس بر روی درختان چهار ساله انار اجرا شد. فاکتورهای اصلی شامل پنج سطح آبیاری و سه سطح شوری آب، آبیاری بود. در پایان سال دوم عملکرد کل و پارامترهای کیفی انار اندازه‌گیری و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عملکرد کل و برخی پارامترهای کیفی مانند مقدار آنتی‌اکسیدان و ویتامین C به­طور معنی‌داری متاثر از اعمال توام تنش‌های شوری و خشکی بودند. بررسی اثرات مجزای تنش‌ها نشان داد که کم‌آبیاری باعث کاهش معنی‌دار عملکرد محصول نسبت به تیمار آبیاری کامل می‌گردد. هرچند برخی اجزا عملکرد مانند مقدار آنتی‌اکسیدان تاثیرات مثبت و معنی‌داری از کمبود آب می‌بینند و کم‌آبیاری باعث افزایش مقدار آن می‌شود اما این پارامترها بر بازارپسندی و قیمت فروش محصول تاثیرگذار نیستند. هم­چنین مشاهده شد که عملکرد محصول در بین تیمارهای مختلف شوری تفاوت معنی‌داری با هم نداشتند. به طور کل می‌توان گفت که انار درختی حساس به کم آبی و مقاوم در برابر تنش شوری است.