مدل‌سازی اثرات بلندمرتبه‌سازی بر تغییرات محیط‌زیست شهری با رویکرد معادلات ساختاری (نمونه موردی: کلان‌شهر اهواز)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/jgrd.2023.84329.1326
چکیده

امروزه دستیابی به توزیع تراکم مناسب و پایدار در سطح شهرها برای ارتقاء کیفیت زندگی و بهبود محیط‌زیست شهری از ضرورت‌های توسعۀ شهری محسوب می‌شود. توسعۀ روزافزون جمعیت شهرنشین، محدودیت منابع و لزوم بهره‌وری مناسب از امکانات موجود، اهمیت توجه به مقولۀ بلندمرتبه‌سازی و محیط‌زیست شهری در شهرها را دوچندان می‌کند. در همین راستا، هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی اثرات بلندمرتبه‌سازی بر تغییرات محیط‌زیست شهری کلان‌شهر اهواز است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل حدود 1302000 نفر از شهروندان اهواز بوده که از میان آنها، با استفاده از فرمول کوکران 386 نفر به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب و مطالعه و بررسی شدند. ابزار استفاده‌شده در این پژوهش، شامل پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته‌ای است که روایی آن به‌صورت محتوایی (صوری) و سازه‌ای و پایایی آن با استفاده از پایایی ترکیبی تأیید شد. تحلیل داده‌ها ازطریق تحلیل هم‌بستگی و الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS  انجام شده است. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که با توجه به مدل مفهومی آزمون، رابطۀ معناداری[1] بین شاخص‌های پژوهش با روند بلندمرتبه‌سازی شهری مشاهده شده‌است. (05/0>p) و شاخص‌های برازش مدل نیز نشان از برازندگی و تناسب داده‌ها با مدل مفهومی و درنتیجه، تأیید مدل است. همچنین، نتایج حاصل از آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد که بیشترین تأثیر بر تغییر بلندمرتبه‌سازی شهری بر محیط‌زیست شهری به‌ترتیب مربوط به شاخص زیست‌پذیری با رتبۀ اول، شاخص اقتصادی رتبۀ دوم، شاخص زیرساختی رتبۀ سوم، شاخص کالبدی رتبۀ چهارم، شاخص محیطی رتبۀ پنجم و درنهایت، شاخص اجتماعی رتبۀ آخر است.  [1]. Significance