تحلیل انزوای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/igq.2024.456524.1866چکیده
انزوای ژئوپلیتیکی به عنوان نقطه مخالف بینالمللیگرایی، جهانگرایی، منطقهگرایی، تعامل، توسعه و در کل عدم درک صحیح کارگزارن از منافع ملی است. انزوای ژئوپلیتیکی، از آنجایی اهمیت دارد، که در شمایل یک مخمصه و دام ترکیبی(خودساخته و دگرساخته)؛ به عنوان یک حالتِ نامطلوب و منفی، قادر است موجودیت کشور درگیر را در معرض خطر و حتی نابودی قرار دهد. در نخستین سالهای انقلاب اسلامی، استراتژیهایی چون انزواطلبی، و بعدها بیطرفی و عدم تعهد(دستکم تا فروپاشی شوروی)، بخشی از راهبرد سیاست خارجی نظام سیاسی حاکم، به منظور کنترل آسیبپذیریها احتمالی و در کل حراست و حفاظت از انقلاب بوده است. بهتدریج با تثبیت انقلاب اسلامی، پایان جنگ تحمیلی و البته فروپاشی شوروی؛ سلسله عوامل برآمده از کنشهای رفتاری ج.ا.ایران از یکسو، و از دیگر سو واکنش کشورهای رقیب و متخاصم، وضعیتی به وجود آورد، که منطبق بر انزوای ژئوپلیتیکی ج.ا.ایران در شرایط کنونی است. در این راستا سوال اصلی مقاله این است که عوامل مؤثر بر شکلگیری انزوای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران کدام است؟ نتایج حاصله از این پژوهش کاربردی، با تلفیق روش توصیفی- تحلیلی و روش آماری(با استفاده از پرسشنامه دلفی)، به بررسی عوامل مؤثر بر انزوای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران در قالب 6 متغیر(در قالب 31 شاخص) میپردازد. در این پژوهش، ترتیب اهمیت و رتبهبندی متغیرها به وسیله آزمون فریدمن و سطح معنیداری آنها با استفاده از آزمون T-test در بستر تحلیل نرم افزار SPSS انجام پذیرفته است.