بررسی تأثیر برنامه‌ریزی آبیاری بر کارآیی مصرف آب محصول ذرت با استفاده از مدل شبیه‌سازی فصلی آبیاری جویچه‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکده کشاوزی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

کارآیی مصرف آب یا مقدار ماده­ی خشک تولیدی به ازای واحد آب مصرفی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مؤثر در برنامه‌ریزی آبیاری است. تعیین دقیق شاخص کارایی مصرف آب با در نظر گرفتن عوامل مختلف به منظور مدیریت بهتر آبیاری نیازمند استفاده از روش­های علمی و ابزارهای مناسب مانند مدل­های شبیه‌سازی آبیاری است. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر دور آبیاری، دبی ورودی و کم آبیاری بر کارآیی مصرف آب با استفاده از یک مدل شبیه‌سازی فصلی آبیاری جویچه­ای و تعیین بهترین شرایط از نظر حداکثر بودن کارآیی مصرف آب است. به منظور تعیین ترکیب مناسب از پارامترهای طراحی مانند دبی ورودی، زمان قطع جریان و دور آبیاری در طی فصل رشد محصول ذرت، مدل واسنجی شده برای دو مزرعه متفاوت در منطقه کرج برای حالت‌های مختلف اجرا شده و کارآیی مصرف آب برای هر حالت تعیین شد. نتایج نشان داد که بیش­ترین مقدار کارآیی مصرف آب در مزرعه پردیس کشاورزی در دور آبیاری 3 روز و کم آبیاری 50 درصد و در مزرعه موسسه تحقیقات در دور آبیاری 5 روز و کم آبیاری 25 درصد اتفاق افتاد. استفاده از مدل شبیه‌سازی فصلی برای برنامه‌ریزی بهینه آبیاری جویچه‌ای به منظور افزایش کارآیی مصرف آب و کاهش تلفات آب پیشنهاد می‌گردد.