مدلسازی تابع توزیع توام چهار بعدی ویژگیهای مهم سیل با استفاده از ساختار سی-واین
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استادیار گزوه مهندسی آب، دانشگاه شهر کرد، شهرکرد، ایران
3 استاد، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
4 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
تشخیص یک مفصل چند بعدی مناسب به منظور تعیین ساختار وابستگی دادههای چند بعدی امر پیچیده ای می باشد چرا که مفصلهای چند بعدی نظیر مفصلهای بیضوی و ارشمیدسی فاقد انعطافپذیری لازم جهت مدلسازی ساختار وابستگی بوده و دارای محدودیت های از قبیل محدودیتهای پارامتر میباشد. برای غلبه بر این محدودیتها، مفصلهای واین جهت مدلسازی و شبیه سازی دادههای هیدرولوژیکی چند بعدی ارائه شده اند. ساختمان سی-واین شامل آبشاری از جفت-مفصلها میباشد که بواسطه آنها دارای چندین پارامتر بوده و بدین وسیله تشخیص و درک کامل الگوهای وابستگی پنهان و مختلط بین متغیرهای هیدرولوژیکی را فراهم میآورد. در این مقاله مفصلهای سی-واین به منظور توصیف ساختار وابستگی بین ویژگی های سیل (حجم سیل(V)، دبی اوج سیل (P)، زمان پایه (B)و زمان اوج سیل(TP)) پیشنهاد گردید و از مناسبترین ساختارهای سی- واین جهت مدلسازی توزیع توام چهار متغیره بهره گرفته شد. در این روش ابتدا با استفاده از جایگشت متغیرها ساختارهای سی-واین مختلف حاصل گردید و سپس مناسبترین جفت- مفصلها از خانوادههای مفصل بیضوی و ارشمیدسی مطابق با معیارهای اطلاعات بیزین(BIC) و آکائیکه (AIC) انتخاب گردید. در نهایت مفصلهای سی-واین چهاربعدی حاصل با مفصلهای تجربی چهار بعدی مقایسه گردیدند و با توجه به معیارهای ضریب تبیین، ریشه میانگین مربعات خطا و میانگین قدر مطلق خطاها و روش گرافیکی، ساختار (B-P-V-TP) دقیقترین تابع توزیع توام چهار بعدی تشخیص داده شد. بنابراین در نهایت نتیجهگیری شد که انتخاب متغیر زمان پایه Bبعنوان متغیر مرکزی انتخاب مناسبی بوده و این متغیر نقش کنترلکننده متغیرهای حجم کل، زمان اوج و دبی اوج سیل را دارا میباشد.