تحلیل وبررسی الگوهای همدیدی مؤثر بر بارش سنگین و سیلابی 7 مرداد 1401 در رفسنجان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه یزد
2 استاد اقلیم شناسی و عضو هیئت علمی گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد، ایران. (نویسنده مسئول*) شماره تماس :09132534532
doi
10.22034/jmas.2025.492725.1236چکیده
این پژوهش به تحلیل بارش سنگین و سیلابی رخداده در بازه 6 و 7 مرداد 1401 (28 و 29 ژوئیه 2022) در شهر رفسنجان میپردازد. برای بررسی این پدیده، از دادههای بارش، نقشههای همدیدی روزانه در ترازهای مختلف (سطح زمین، 500 هکتوپاسکال، و 850 هکتوپاسکال)، نقشههای امگا، تاوایی، فرارفت رطوبتی، و همچنین دادههای جو بالای ایستگاه بندرعباس استفاده شد. نتایج نشان داد که طی این دوره، دو مرکز کمفشار پاکستان و دریای سرخ بهصورت همزمان بر روی ایران گسترش یافتهاند. در تراز 500 ، شکلگیری ناوه عمیق در شرق سامانه بندالی روسیه منجر به تقویت جریانهای موسمی شده است. نقشههای فرارفت رطوبتی(نم ویژه) نشاندهنده تزریق رطوبت به سمت شرق، جنوب شرق، و مرکز ایران بودهاند. نقشههای امگا شاخصهای منفی و حرکتهای صعودی جریان هوا را بر روی پاکستان و مرکز کمفشار سطح زمین تأیید کردهاند. همچنین، نقشههای چرخندگی، چرخندگی مثبت و ناپایداری جوی را در مرکز و شمال غرب ایران نشان دادهاند. شاخص ناپایداری (KI) با مقدار 39.90 و شاخص (SI) با مقدار 2.85- وقوع ناپایداری شدید را تأیید کردهاند. به طوری که در روز 7 مرداد 1401، ایستگاه رفسنجان بارش سنگین 28.5 میلیمتر را ثبت کرد که منجر به خسارات گسترده به زیرساختهای شهری و روستایی، آسیب به 10 هزار هکتار از باغهای پسته و وسایل نقلیه شد.