فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طرح ساماندهی فضاها و مراکز روستایی، به‌عنوان یکی از راهبردهای مناسب به‌منظور ایجاد بستری برای توسعۀ پایدار محیط و ساماندهی سلسله‌مراتبی خدمات و تأسیسات روستایی و توزیع بهینۀ جمعیت شناخته‌ می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، ارزیـابی میزان تحقّق‌پذیری طرح نام‌برده، در سطح سکونتگاه‌های روستایی شهرستان مشهد براساس خدمات پیش‌بینی‌شده است؛ ازاین‌رو، با توجه به اهمیّت این موضوع، تحقیق حاضر در سطح 42 روستای شهرستان که به‌صورت تصادفی در سه سطح مراکز مجموعه، حوزه و آبادی‌های اقماری انتخاب شده‌اند، صورت گرفته است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیّت، از نوع توصیفی - تحلیلی است و آمار و اطلاعات آن ازطریق روش‌های میدانی به دست آمده است. جامعۀ آماری این پژوهش، شامل 24636 خانوار ساکن در روستاهای مورد مطالعه است که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌ای به حجم 375 پرسش‌نامه انتخاب شد. همچنین ضریب اطمینان آلفای کرونباخ مؤلفه‌های جمعیتّی 78/0، اقتصادی 81/0و اجتماعی 82/0، نشان‌دهندۀ مناسب بودن ابزار پژوهش بوده است. داده‌ها و اطلاعات به‌دست‌آمده با روش‌های آماری در قالب نرم‌افزارهای SPSS و GIS تجزیه و تحلیل شد. با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA)، میزان تحقّق خدمات، براساس ضریب ویژگی در سطوح سه‌گانۀ روستاها تحلیل شد؛ تعدّد و پراکندگی میانگین برحسب سطوح سه‌گانه، نشان‌دهندۀ تفاوت زیادی از این لحاظ، میان مراکز مجموعه و حوزه با آبادی‌های اقماری است؛ به عبارت دیگر، ازنظر ضریب ویژگی، اختلاف زیادی میان مراکز مجموعه و مراکز حوزه وجود نداشته، ولی به‌مراتب بیشتر از آبادی‌های اقماری است. ازلحاظ اثرات اقتصادی و جمعیتی طرح، تفاوت چندانی بین مراکز مجموعه و حوزه نیست، اما مراکز حوزه ازنظر اجتماعی شرایطی بهتر از مراکز مجموعه دارند.