واسنجی و اعتبارسنجی مدل AquaCrop در مدیریت آبیاری غلات مهم

نویسندگان

1 استاد گروه آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، تهران، لیاقت

2 دانشیار گروه آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

4 عضو هیات علمی (استادیار پژوهش) موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
چکیده

با توجه به کمبود منابع آب به خصوص در مناطق خشک و نیمه­خشک، اعمال کم آبیاری یکی از مهمترین مدیریت­ها به­منظور دسترسی به بیشترین تولید است. در سال­های اخیر مدل­های گیاهی متعددی برای شبیه­سازی رشد و عملکرد گیاهان در شرایط مختلف زراعی و آبیاری ارائه شده است. مدل AquaCrop یک مدل فراگیر است که توسط فائو برای محدوده وسیعی از محصولات زراعی ارائه شده است. در این تحقیق توانایی دو نسخه 3.1 و 5 مدل AquaCrop در مدیریت کم­آبیاری برای غلات مهم (گندم، جو و ذرت دانه­ای) در حوضه رودخانه شور بررسی شده است. نسخه 3.1 تنش شوری را در نظر نمی­گیرد. در ابتدا لازم است که مدل واسنجی شود. واسنجی پارامترهای گیاهی مانند عمق توسعه ریشه، حداکثر پوشش گیاهی و طول دوره­های مختلف رشد از جمله مهترین پارامترها در مرحله واسنجی است. پس از واسنجی اقدام به اعتبارسنجی مدل شد. نتایج شاخص­های ارزیابی نسخه 3.1 مدل AquaCrop شامل RMSE و EF  به­ترتیب 6/286 کیلوگرم بر هکتار و 91/0 برای گندم، 9/233 کیلوگرم بر هکتار و 94/0 برای جو، 4/444 کیلوگرم بر هکتار و 98/0 برای ذرت در سال 1379 و 3/796 کیلوگرم بر هکتار و 95/0 برای ذرت در سال 1380 بود. مقادیر RMSE به­ترتیب 0/265، 1/198، 8/430 و 4/780 کیلوگرم بر هکتار و مقادیر EF به­ترتیب 94/0، 96/0، 99/0 و 98/0 برای گندم، جو، ذرت در سال 1379 و ذرت در سال 1380 برای نسخه 5 مدل AquaCrop بود. نتایج نشان می­دهد نسخه 5 مدل به دلیل در نظر گرفتن تنش شوری، دقت بیشتری دارد. بنابراین پیشنهاد می­شود هنگامی که منابع آب و خاک شوری بالایی دارند و یا گیاه حساسیت بالاتری به شوری دارد از نسخه 5 مدل AquaCrop است.