واسنجی و اعتبارسنجی مدل AquaCrop در مدیریت آبیاری غلات مهم
نویسندگان
1 استاد گروه آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، تهران، لیاقت
2 دانشیار گروه آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
4 عضو هیات علمی (استادیار پژوهش) موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
چکیده
با توجه به کمبود منابع آب به خصوص در مناطق خشک و نیمهخشک، اعمال کم آبیاری یکی از مهمترین مدیریتها بهمنظور دسترسی به بیشترین تولید است. در سالهای اخیر مدلهای گیاهی متعددی برای شبیهسازی رشد و عملکرد گیاهان در شرایط مختلف زراعی و آبیاری ارائه شده است. مدل AquaCrop یک مدل فراگیر است که توسط فائو برای محدوده وسیعی از محصولات زراعی ارائه شده است. در این تحقیق توانایی دو نسخه 3.1 و 5 مدل AquaCrop در مدیریت کمآبیاری برای غلات مهم (گندم، جو و ذرت دانهای) در حوضه رودخانه شور بررسی شده است. نسخه 3.1 تنش شوری را در نظر نمیگیرد. در ابتدا لازم است که مدل واسنجی شود. واسنجی پارامترهای گیاهی مانند عمق توسعه ریشه، حداکثر پوشش گیاهی و طول دورههای مختلف رشد از جمله مهترین پارامترها در مرحله واسنجی است. پس از واسنجی اقدام به اعتبارسنجی مدل شد. نتایج شاخصهای ارزیابی نسخه 3.1 مدل AquaCrop شامل RMSE و EF بهترتیب 6/286 کیلوگرم بر هکتار و 91/0 برای گندم، 9/233 کیلوگرم بر هکتار و 94/0 برای جو، 4/444 کیلوگرم بر هکتار و 98/0 برای ذرت در سال 1379 و 3/796 کیلوگرم بر هکتار و 95/0 برای ذرت در سال 1380 بود. مقادیر RMSE بهترتیب 0/265، 1/198، 8/430 و 4/780 کیلوگرم بر هکتار و مقادیر EF بهترتیب 94/0، 96/0، 99/0 و 98/0 برای گندم، جو، ذرت در سال 1379 و ذرت در سال 1380 برای نسخه 5 مدل AquaCrop بود. نتایج نشان میدهد نسخه 5 مدل به دلیل در نظر گرفتن تنش شوری، دقت بیشتری دارد. بنابراین پیشنهاد میشود هنگامی که منابع آب و خاک شوری بالایی دارند و یا گیاه حساسیت بالاتری به شوری دارد از نسخه 5 مدل AquaCrop است.