بررسی تأثیر باکتری در خصوصیات ژئوتکنیکی خاک رس آلوده به نفت خام

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد مهندسی عمران، گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.28666.1594
چکیده

آلودگی خاک­ها ناشی از آلاینده نفت­خام یکی از موضوعات مهم در ژئوتکنیک زیست­محیطی می­باشد. به ویژه این آلودگی در لایه­­های خاکی مناطق نفت­خیز که لوله­های انتقال نفت در آن­ها قرار دارند به دلیل نشت مواد نفتی می­تواند مشاهده گردد. اگرچه نوع جنس خاک (دانه­ای یا ریزدانه) در میزان توسعه آلایندگی ناشی از نفت­خام تأثیر گذار است. امروزه جهت رفع آلودگی آلاینده­های هیدروکربنی از روش­های مختلف نوین استفاده می­شود که یکی از انواع آن کاربرد مواد زیستی (Bio material) است. هدف اصلی از تحقیق حاضر، بررسی تأثیرگذاری کاربرد باکتری بر روی خصوصیات ژئوتکنیکی خاک رس آلوده به نفت خام است. بدین منظور، ابتدا نفت خام به میزان 1، 3 و 5 درصد وزنی با خاک رس مخلوط می­گردد. سپس، باکتری JQ963328.1 به خاک آلوده اضافه شده و به مدت 30 روز عمل­آوری انجام گرفته است. جهت ارزیابی رفتار ژئوتکنیکی خاک تثبیت شده آزمون­های تراکم استاندارد، مقاومت فشاری تک­محوری، برش مستقیم و تحکیم صورت گرفته است. نتایج بدست آمده از تحقیق حاضر نشان می­دهد با افزایش حضور نفت خام در خاک رس توانایی باربری کاسته شده و میزان تورم و نشست افزایش یافته است. از سوی دیگر، با مخلوط کردن باکتری به خاک رس حاوی 5 درصد نفت خام و پس از عمل­آوری مشاهده شد مقاومت فشاری تک­محوری 33 درصد، مقاومت برشی 8/9 درصد افزایش و پتانسیل تورم 23 درصد کاسته شده است.