تحليل سبک شاعرانۀ محمد حسنين هيکل در عرصۀ نثر سياسي

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبيات عربي دانشگاه رازي

2 دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه رازي

doi
چکیده

شاعرانگي در نثر، بيشتر از سوي فرانسويان مطرح شده‌است. در اين رويکرد، نثر در ميان «برزخي از شعر و نثر» قرار مي‌گيرد و نويسنده با بهره‌گيري از عناصر شعري، به‌ويژه صور خيال، در مسير زيبايي‌ها و لطافت‌هاي شاعرانه گام مي‌نهد. اين پژوهش به منظور تحليل زيبايي‌شناسي ساختارهاي نثر سياسي و گفتمان ادبي ـ انتقاديِ حاکم بر شيوۀ نويسندگي محمد حسنين هيکل (۱۹۲۳-۲۰۱۶) که يکي از شخصيت‌هاي تأثيرگذار در عرصۀ مطبوعات عربي و سياست معاصر مصر و خاورميانه به شمار مي‌رود، بيست سرمقالة ايشان را در نشريه الأهرام با عنوان «بصراحة» در فاصلة زماني (۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰) بررسي و تحليل مي‌کند. يافته‌هاي آن نيز، نشان مي‌دهد که مشخصۀ بارز سبک نويسندگي هيکل در اين است که وي وقايع‌نگاري و گفتمان انتقادي خود را در نقد و تحليل اوضاع سياسي ـ اجتماعي جهان عرب با طعم اديبانه و سبک شاعرانه ترکيب کرده‌است که غالباً با بهره‌گيري از صور خيال، به‌ويژه تشبيه، استعاره، کنايه، مجاز و ديگر آرايه‌هاي بديعي همراه ‌است.