کانی‌شناسی و ژئوشیمی اورانیوم، توریم و عناصر نادر خاکی در کانسنگ درونزاد مس- مولیبدن کانسار کال‌کافی، منطقه انارک

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران

2 پژوهشگر پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران

doi
10.22084/nfag.2024.28935.1603
چکیده

کانسار مس- مولیبدن کال‌کافی از نظر تقسیمات ساختاری یکی از ذخایر منطقه معدنی انارک در 76 کیلومتری شمال شرق شهر انارک، در بخش میانی ایران مرکزی است. توده گرانیتوئیدی کال‌کافی توده‌ای بیضی شکل با ابعاد 5/5×8 کیلومتر و سن ائوسن فوقانی است که درون سنگ‌های دگرگونی پرکامبرین، آهک کرتاسه و سنگ‌‌های آتشفشانی ائوسن زیرین- میانی نفوذ کرده است. گرانیت کال‌کافی دارای ماهیت کالک­آلکان پتاسیم بالا و موقعیت تکتونیکی کمان آتشفشانی است. کانی اصلی میزبان اورانیوم و توریم شامل اورانینیت توریم‌‌دار، اورانوتوریت و توریت اورانیوم‌‌دار است. بلورهای اورانینیت و اورانوتوریت به ترتیب حاوی حداکثر 10 درصد توریم و 30 درصد اورانیوم هستند. کانی‌‌های اصلی میزبان عناصر نادر خاکی مونازیت، باستنازیت و پاریسیت است که محتوای سریم، لانتانیم و نئودیمیم در آن­ها به ترتیب از حدود 18 تا 34، 9 تا 20 و 9 تا 13 درصد تغییر می‌کند. میانگین مقدار عناصر اورانیوم، توریم و مجموع نادر خاکی در منطقه کانی‌سازی درونزاد کانسار کال‌کافی به ترتیب 7، 18 و 89 پی‌پی‌ام است. براساس نتایج به دست آمده از این تحقیق، کانی‌سازی مس، مولیبدن و اورانیوم درونزاد در کانسار کال‌کافی از نوع ذخایر اورانیوم نوع نفوذی (زیررده گرانیت- مونزونیت) است.