ارزیابی اثرات زیستمحیطی بلندمرتبهسازی با رویکرد آیندهپژوهی (نمونۀ موردی: شهر اهواز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور،تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.82759.1289چکیده
بلندمرتبهسازی ازجمله رویکردهای مهم شهرهای بزرگ جهان است که در اثر رشد روزافزون جمعیت، کمبود و گرانی زمین و مشکلات توسعۀ افقی شهرها رواج یافته است. یکی از مهمترین ابعادی که بر روند بلندمرتبه سازی تأثیرگذار است، بعد زیستمحیطی است؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، ارزیابی اثرات زیستمحیطی بلندمرتبهسازی در شهر اهواز با رویکرد آیندهپژوهی بود که به لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش تحلیلی-اکتشافی است. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه و تکنیک دلفی و مطالعات اسنادی-کتابخانهای بهره گیری شد. یافتههای پژوهش نشان داد که از میان 33 عامل اصلی تأثیرگذار بر پایداری زیست محیطی بلندمرتبه سازی شهر اهواز، 18 متغیر بهعنوان عوامل کلیدی و تأثیرگذار شناخته شدند که این متغیرها بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری را بر آینده زیستمحیطی بلندمرتبهسازی شهر اهواز دارند و شامل عوامل جمعیت، توجه به ارزشهای اقتصادی بازیافت، دسترسی به نور خورشید، دوچرخه، استقرارنیافتن پارکها و فضاهای باز شهری، دما، رطوبت، باد، لامسه، انطباق قوانین زیستمحیطی با چشمانداز، عناصر اکولوژیک، شرایط زمین و خاک، عبور پیاده، توپوگرافی و زمینشناسی، تدوین طرحهای دیپلماسی زیستمحیطی، بویایی، حملونقل عمومی، فرهنگی-اجتماعی می شود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که با توجه به تأثیرگذاری زیاد نقش عوامل میکرواقلیم و اجتماعی-فرهنگی درخصوص پایداری زیستمحیطی بر روند بلندمرتبه سازی، مسئولان شهر اهواز میتوانند جهات موفقیت یا شکست شاخصهای پایدار زیست محیطی بلندمرتبهسازی شهر اهواز را مشخص کنند. برای بهبود وضع موجود راهکارهایی ارائه شده است که نیازمند توجه جدی مدیران و برنامهریزان شهری است.