ارائه یک روش جدید برای ارزیابی ریسک آلودگی منابع آب زیرزمینی بر پایه‌ی سامانه اطلاعات جغرافیایی و مدل‌سازی عددی

نویسندگان

1 استادیار، گروه هیدروانفورماتیک، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق، مشهد، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات عمران، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

ارزیابی آسیب‌پذیری آبخوان­ها از مهم­ترین ابزارهای مدیریت و حفاظت از منابع ارزشمند آب‎‌زیرزمینی به­شمار می‌رود. یک از کاستی‌های روش­های معمول ارزیابی آسیب‌پذیری آبخوان، عدم توانایی آن­ها برای پیش‌بینی اثر پخش آلاینده‌ها در مناطق آسیب‌پذیر آبخوان بر آلودگی چاه‌های آب شرب می‌باشد. در این تحقیق، روشی جدید برای تعیین مناطقی از ناحیه گیرش چاه‌ها که در برابر آلودگی آسیب‌پذیری بیشتری دارند ارائه شده است. در این روش از مدل دراستیک برای ارزیابی آسیب‌پذیری ذاتی آبخوان و از مدل­سازی عددی جریان آب زیرزمینی توسط کدMODFLOW  و ردیابی حرکت ذرات در آبخوان توسط کد MODPATH برای تعیین ناحیه گیرش چاه‌ها استفاده شده است. با تلفیق نتایج هر دو مدل در محیط GIS، نقشه ریسک آلودگی آب‎‌زیرزمینی در محدوده شهرستان فیروزه در استان خراسان رضوی به­صورت ناحیه‌ای و در محدوده ناحیه گیرش چاه‌های آب شرب تعیین شد. نتایج این مطالعه می‌تواند برای طراحی شبکه پایش کیفی آب زیرزمینی و همچنین مطالعات آمایش سرزمین به­کار رود.