ارزیابی شاخصهای انسانی تأثیرگذار بر کارآفرینی مشاغل خانگی (مطالعۀ موردی: دهستان جرقویه وسطی)
نویسندگان
1 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی،دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.73074.1075چکیده
بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی روستا مربوط به مشاغل خانگی و کارآفرینی در این عرصه است و کارآفرینی در حوزه مشاغل خانگی و استفاده از ظرفیتهای طبیعی و انسانساخت، در گرو فراهم شدن پیشرانها است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه پیشرانهای انسانی کارآفرینی مشاغل خانگی و تأثیر آن بر توسعه پایدار در روستاهای دهستان جرقویه وسطی انجام شد. روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و براساس ماهیت، توصیفی-تحلیلی بود. روش جمع آوری دادهها مبتنی بر روشهای اسنادی–پیمایشی با استفاده از پرسشنامه بود. جامعه آماری پژوهش، شاغلان بخش مشاغل خانگی شش روستای دهستان جرقویه وسطی بود که با توجه به نبود آمار رسمی تعداد شاغلان، 28 نفر بهعنوان نمونه بهصورت هدفمند انتخاب شدند. نتایج بهدستآمده از تکنیک WASPAS نشان داد که ابعاد مختلف پیشرانهای انسانی در روستای پیکان (در این روستا، Qi معادل 11/0 است) بیشترین تأثیر را بر روند توسعه کارآفرینی در حوزه مشاغل خانگی داشته است. براساس شاخصهای تنوعبخشی به اشتغال محلی، تنوعبخشی به درآمد خانوار، مدیریت منابع، ریسکپذیری، خلاقیت و آیندهنگری و با کمک تکنیک CODAS تأثیرات کارآفرینی بر توسعه مشاغل خانگی روستایی پایدار بررسی و سنجش شد. نتیجه این تکنیک نشان داد که تأثیر کارآفرینی بر توسعه مشاغل خانگی روستایی پایدار در روستاهای حبیبآباد و پیکان بیش از سایر روستاهای منتخب دهستان جرقویه وسطی بود. در مرحله آخر، با استفاده از تکنیک ARAS، میزان پایداری روستاهای دهستان جرقویه وسطی در ابعاد محیطی، اقتصادی، اجتماعی و نهادی بررسی و سنجش شد. با توجه به میزان Ki، روستاهای حبیبآباد و پیکان در بین سایر روستاهای منطقه مطالعهشده از لحاظ پایداری در رتبۀ اول قرار گرفتند. نقش شاخصهای انسانی تأثیرگذار بر کارآفرینی بر عوامل محیطی، اقتصادی، اجتماعی و نهادی بسیار مؤثر است و در صورت توسعه مشاغل خانگی و ارتقای شاخصهای آن، ابعاد توسعه پایدار ارتقا مییابد.