توسعۀ اقتصادی مناطق حاشیه نشین از طریق مولدسازی دارایی ها (مطالعۀ موردی محلۀ فرحزاد)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری توسعه اقتصادی و برنامهریزی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد انرژی، کشاورزی و محیطزیست، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.76909.1148چکیده
رشد فقر و حاشیهنشینی در اثر توسعه نامتوازن منطقهای از مهمترین مشکلات شهرنشینی در کشور در طول پنج دهه گذشته بوده است و دولت به علت مشکلاتی که در زمینه تأمین اعتبار با آن گریبانگیر است، فاقد توانایی لازم برای مداخله حداکثری در این مسئله است. رویکردهای جدید نیز مداخله از بالا به پایین دولت را در این زمینه نادرست میدانند و بر لزوم مشارکت اجتماعی و اقتصادی ساکنین در این محدودهها در فرایند بازآفرینی و توانمندسازی، تأکید دارند. در این مقاله در راستای مولدسازی داراییها در محله فرحزاد با محوریت شهرداری تهران، رویکردهای توانمندسازی، وام خرد، تأمین امنیت تصرف و رسمیسازی داراییها برای استخراج راهبردها، سیاستها و اقدامات پیشنهادی بررسی شده است. اطلاعات موردنیاز برای این پژوهش از طریق پرسشنامه جمعآوری شد و با استفاده از نرمافزار SPSS و آنالیز SWOT تجزیهوتحلیل شد. براساس یافتههای این مقاله، غیررسمی بودن سکونتگاهها و مهارت اندک و مشاغل غیررسمی، اصلیترین موانع مولدسازی داراییهای ساکنین هستند. در این راستا، استفاده از راهبرد وقف 99 ساله زمین، توسعه مشاغل با اولویت رستورانداری و تفریحات با توجه به وجود بسترهای مناسب گردشگری محله، ایجاد بازارچههای فروش حمایتی با توجه به وجود ذخایر مناسب زمینهای شهری برای توسعه و حمایت از مشاغل حرفهای، استفاده از پتانسیل نهادهای خیریه و مردمنهاد و نهادهای محلی ازجمله شورایاری و سرای محله، برای آموزش فنی و حرفهای مشاغل، تشکیل تعاونیهای شغلی و اعتمادسازی و آگاهیبخشی درباره فرایندهای وامدهی خرد، استفاده از قراردادهای اجاره بهشرط تملیک تجهیزات کسبوکار برای رفع تهدید استفاده غیرهدفمند از وام خرد، توصیه میشود.
