فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادوارد سعيد، نظريه‌پرداز مشهور نقد پسااستعماري، در کتاب «نقش روشنفکر» به تعريف، تقسيم‌بندي و تبيين نقش روشنفکر پرداخته‌است. پژوهش حاضر با روش توصيفي ـ تحليلي و با تکيه بر ديدگاه ادوارد سعيد، به مطالعة نقش، جايگاه و ارتباط روشنفکر با قدرت، زن، جامعه و دين در رمان «ذاکرة الماء»، اثر «واسيني أعرج»، رمان‌نويس معاصر الجزايري مي‌پردازد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد که روشنفکران در اين رمان، در رويارويي با اقداماتِ قدرت سياسي و ديني، خط‌مشي‌‌هاي گوناگوني ازجمله مخالفت يا همسويي با قدرت، مهاجرت، بي‌تفاوتي يا سکوت در پيش‌گرفته‌اند. آن‌ها، در رابطه با مسئلة زن نيز، ديدگاهي جسمي، ليبرال و يا انساني دارند. افزون بر اين، به دليل حذف دين از زندگي و يا بنيادگرايي ديني، نتوانسته‌اند چهره‌اي مثبت در ميان افراد جامعه بيابند. همچنين نبود آزادي بيان، رواج جهل، ناآگاهي، شايعه و خرافات، باعث شده تا مردم سخنان روشنفکران و نمايندگي آنان را نپذيرند که اين امر، فاصله‌گرفتن روشنفکر از مردم و جامعه را در رمان «ذاکرة الماء» در پي داشته‌است.