مدلسازی توسعه و گسترش شهر تبریز با تأکید بر تحولات جمعیتی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.84684.1341چکیده
رشد روزافزون شهرها که متأثر از رشد جمعیت و مهاجرت است، منجر به ساختوسازهای بدون برنامهریزی و تغییرات زیاد در ساختار فضایی شهرها و توسعه فیزیکی شده است. یکی از مشکلات عمده در برنامهریزی شهری با توجه به رشد جمعیت و کمبود امکانات زیربنایی، تعیین فضای مناسب توسعه فیزیکی شهر برای جوابگویی به نیازهای فعلی و پیشبینی برای نیازهای آینده است؛ بنابراین توجه به جمعیت بهعنوان اصلیترین محرک تغییرات در آینده شهر بسیار حائز اهمیت است؛ بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت توسعه و رشد فیزیکی شهر تبریز با توجه به جمعیت و همچنین موانع رشد شهر تبریز بود که به لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش تحلیلی-کاربردی بود. برای گردآوری دادهها از تصاویر ماهوارهای شهر تبریز و مطالعات اسنادی-کتابخانهای بهرهگیری شد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از طرح جامع تبریز و نقشه کاربری اراضی سال 1395 تبریز استخراجشده 1996 تا 2022 و نرمافزار GIS,ENVI و TERRSET و از روش LCM برای پیشبینی رشد شهری استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که از جهت توسعه شهر تبریز با توجه به عوامل طبیعی و انسانی بهشدت تحتتأثیر قرار میگیرد و جهت توسعه در آینده را تغییر خواهد داد. با بررسی نقشه خروجی جهت توسعه مشخص شد که توسعه شهر تبریز در آینده در جهت شمال و شمال غرب خواهد بود. درنهایت با پیشبینی جمعیت شهر تبریز میزان رشد آنها با جمعیت پیشبینیشده تطبیق داده شد. در خاتمه برای بهبود وضع موجود راهکارهایی ارائه شد که نیازمند توجه جدی مدیران و برنامهریزان شهری است.