تحلیل راهبردی کشاورزی فراسرزمینی ایران با استفاده از مدل SWOT و QSPM
نویسندگان
1 کارشناس ارشد توسعه روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.78462.1184چکیده
کشاورزی فراسرزمینی به خرید یا اجاره قطعات زمین در مقیاس بزرگ و بهرهبرداری از آنها در کشورهای دارای ظرفیت مناسب از نظر امکانات و منابع تولید گفته میشود. در طول چند سال اخیر اقداماتی در زمینه کشاورزی فراسرزمینی ایران صورت گرفته است؛ با این حال بررسیها نشان میدهد اطلاعات زیادی در این زمینه در دسترس نیست. با وجودگذشت چندین سال از مطرح شدن بحث کشاورزی فراسرزمینی در کشور، هنوز از ارائه یک چشم انداز بلند مدت و نیز اجرای برنامهریزی استراتژیک شفاف خبری نیست؛ بنابراین در این مطالعه با استفاده از دو مدل SWOT و QSPM، تحلیل راهبردی کشاورزی فراسرزمینی کشور ایران انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش از نوع متوالی اکتشافی بود. برای تعیین قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدهای کشاورزی فراسرزمینی، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و ارائه استراتژی به منظور رفع نقاط ضعف و کاهش اثرات تهدیدها و همچنین برای تقویت نقاط قوت و سودمند شدن از فرصتهای موجود از مدل SWOT استفاده شد. استراتژیهای ارائهشده نیز براساس ماتریس کمی برنامهریزی استراتژیک (QSPM) به منظور ارتقای کیفیت کاری و مدیریت زمان بررسی و اولویتبندی شدند. نتایج پژوهش نشان میدهد که با توجه به امتیازات کسبشده توسط ماتریس عوامل داخلی (013/2 از 4) و ماتریس عوامل خارجی (454/2 از 4)، استراتژیهای مناسب برای کشاورزی فراسرزمینی ایران استراتژیهای الگوی تدافعی است. در میان استراتژیهای مختلف الگوی تدافعی، استراتژی WT3 مربوط به اجرایی و عملیاتی کردن آییننامه و سیاستگذاریهای کشاورزی فراسرزمینی به منظور افزایش کارآمدی سازمانهای متولی، دارای بیشترین امتیاز و اولویت اول شناخته شد.